Στίς 18 Ὀκτωβρίου μᾶς ἐστάλη μέ τό τηλεμοιότυπο (ΦΑΞ) μιά πρόσκληση τῆς ἱσραηλιτικῆς κοινότητος Θεσσαλονίκης, σχετική μέ τήν τελετή ἀφίξεως καί ἐνταφιασμοῦ τῶν ὀστῶν τοῦ συνταγματάρχου Μαρδοχαίου Φριζῆ, ὁ ὁποῖος χαρακτηρίζεται στό κείμενο ὡς ὁ πρῶτος ἀνώτερος ἀξιωματικός πού ἔπεσε στό Μέτωπο, κατά τήν διάρκεια τοῦ Ἑλληνοϊταλικοῦ πολέμου τοῦ 1940.

Προηγουμένως (11 Ὀκτωβρίου 2002) εἴχαμε λάβει, ὅπως καί ὅλες οἱ ἐφημερίδες τῆς Ἑλλάδος, πρόσκληση τῆς οἰκογενείας τοῦ κ. Ἰακώβου Μ. Φριζῆ, γιά συμμετοχή στήν ἴδια ἐκδήλωση πού ἔλαβε χώρα στήν Θεσσαλονίκη, μέ διοργανώτρια Ἀρχή τό 7^ο Ἐπιτελικό Γραφεῖο τοῦ Γενικοῦ Ἐπιτελείου Στρατοῦ, τοῦ ὁποίου τό καταρτισθέν πρόγραμμα εἶχε ἐπισυναφθεῖ στήν πρόσκληση.

Στό πρόγραμμα αὐτό περιγράφεται ἡ διαδικασία τῆς μεταφορᾶς τῶν ἀναγνωρισθέντων στήν Ἀλβανία ὀστῶν τοῦ Μ. Φριζῆ, μέ στρατιωτικό ἀεροπλάνο C-130 τῆς Πολεμικῆς μας Ἀεροπορίας καί ἀπό τό ἀεροδρόμιο, ὅπου ἐπεδὀθησαν τιμές ἀπό Διμοιρία καί τμῆμα Στρατιωτικῆς Μουσικῆς, στό ἑβραϊκό νεκροταφεῖο Θεσσαλονίκης, ὅπου περεδόθησαν μέ πρωτόκολλο.

Ἡ περίπτωσις αὐτή τοῦ ἑβραιοέλληνα (ὅπως μετ' ἐπιτάσεως ἐχαρακτηρίσθη ἀπό όλους τούς σχολιαστές στά τηλεοπτικά ἀφιερώματα) ἀξιωματικού Μαρδοχαίου Φριζῆ, προκάλεσε ποικίλες ἀντιδράσεις, τόσον λόγω τῆς ὑπερβολικῆς προβολῆς της ἀπό τά ΜΜΕ καί εἰδικώτερα τήν κρατική τηλεόραση, ὅσον καί λόγω τῆς προσπαθείας νά παρουσιασθῆ, ὕστερα ἀπό 62 ὁλόκληρα χρόνια, ὁ ἀξιωματικός αὐτός, ὡς διαδραματίσας τόν κορυφαῖο «σχεδόν» ρόλο στίς ἐπιχειρήσεις τοῦ Ἑλληνικοῦ Στρατοῦ κατά τῶν Ἰταλικῶν δυνάμεων τοῦ Μουσολίνι τό 1940.

Στήν ἐφημερίδα «ΤΑ ΝΕΑ» δημοσιεύθηκε ἐπιστολή τοῦ προέδρου τῆς Ὁμοσπονδίας Δωδεκανησιακῶν Σωματείων Ἀθηνῶν - Πειραιῶς (26 Ὀκτωβρίου 2002), στήν ὁποία ἀναφέρεται ὅτι ὁ πρῶτος  Ἕλληνας Ἀξιωματικός πού ἔπεσε στό Μέτωπο ἦταν ὁ Δωδεκανήσιος Ἀλέξανδρος Διάκος, τήν 1^η Νοεμβρίου 1940 ἐνῶ ὁ Μ. Φριζῆς ἔχασε τήν ζωή του τήν 5^η Δεκεμβρίου 1940.

Σημειωτέον ὅτι ἀπό τήν 1^η Νοεμβρίου μέχρι τήν 5^η Δεκεμβρίου, πού ἔπεσε ὁ Μαρδοχαῖος Φριζῆς, ἔπεσαν ἡρωϊκῶς ἑκατόν δέκα ὀκτώ (118) Ἕλληνες Ἀξιωματικοί, μεταξύ τῶν ὁποίων καί ὁ Μανιάτης Ταγματάρχης

(Ἀνώτερος Ἀξιωματικός) Πεζικού Παναγιώτης Μαντούβαλος, ὁ ὁποῖος ἐφονεύθη τήν 17^η Νοεμβρίου 1940, κατά τήν ἐπίθεση ἐναντίον τοῦ ὑψώματος 1878-Μοράβα («ΤΑ ΝΕΑ» 9/11/02).

Προξενεῖ λοιπόν ἀπορία ἡ «πρόταξη» τοῦ Μαρδοχαίου Φριζῆ ἔναντι τῶν ἑκατοντάδων νεκρῶν καί, ἐν ἐξεδικεύσει, τῶν δεκάδων Ἑλλήνων Ἀξιωματικῶν πού ἔπεσαν ἡρωϊκῶς στά βουνά τῆς Βορείου Ἠπείρου.

Εἶναι ἄξιος τιμῆς ὁ Μ. Φριζῆς ὅπως καί ὅλοι οἱ ἡρωϊκῶς ἀγωνισθέντες Ἕλληνες Ἀξιωματικοί καί ὁπλίτες του '40, ἀλλά ὡς ἴσος μεταξύ ἑκατοντάδων ἴσων.

Ἄλλωστε ἡ ἀπομόνωση τοῦ ὀνόματος τοῦ Μ. Φριζῆ καί ὁ τονισμός τῆς ἑβραϊκῆς του καταγωγῆς, προβληματίζουν, δεδομένης ἀφ' ἑνός μέν τῆς λειτουργίας τῆς Ἀρχῆς Προστασίας Προσωπικῶν Δεδομένων, ἡ ὁποία μέ τήν ὑποστήριξη τοῦ Παγκοσμίου Ἑβραϊκοῦ Συμβουλίου, κατήργησε τό θρήσκευμα ἀπό τίς ταυτότητες μας καί ἀφ' ἑτέρου τοῦ ὅρκου στήν Ἑλληνική Πτρίδα καί στήν Σημαία πού εἶχε δώσει δώσει ὁ Μαρδοχαῖος Φριζῆς ὡς Ἀξιωματικός τοῦ Ἑλληνικοῦ Στρατοῦ, παρουσία ἱερωμένου τῆς Χριστιανικῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας.

Σάκης Λέφας

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΔΑΒΑΚΗΣ

 

Πέρυσι τόν Ὀκτώβριο (μέ ἀφορμή τήν μεταφορά τῶν ὀστῶν τοῦ ἑβραϊκῆς καταγωγῆς Ἀντισυνταγματάρχη Μαρδοχαίου Φριζῆ, ἀπό τήν Πρεμετή τῆς Βορείου Ἠπείρου στήν Θεσσαλονίκη, ὅπου ἔγινε εἰδική τελετή, παρουσία στρατιωτικῶν καί πολιτικῶν Ἀρχῶν) ἔλαβε χώραν μιά ἐντυπωσιακή ἐκστρατεία προβολῆς τοῦ ἐν λόγω Ἀντισυνταγματάρχου, ὁ ὁποῖος ἐφονεύθη ἀπό ἰταλικά πυρά στίς 5 Δεκεμβρίου 1940.

Ἑξήντα δύο ὁλόκληρα χρόνια μετά, θυμήθηκαν διάφοροι φορεῖς ἀλλά καί πρόσωπα, μεταξύ τῶν ὁποίων καί ὁ υἱός τοῦ πεσόντος κ.  Ἰάκωβος Φριζῆς, τήν περίπτωση τοῦ Ἀξιωματικοῦ τοῦ Ἱππικοῦ, πού ἔπεσε ἀπό τά ἐχθρικά πυρά, ὅπως ἑκατοντάδες ἄλλοι Ἕλληνες μαχητές, Στρατιῶτες, Ὑπαξιωματικοί καί Ἀξιωματικοί.

Ὁ υἱός Φριζῆς ἔστειλε σέ ὅλα τά ΜΜΕ τῆς Ἑλλάδος ὁλόκληρο φάκελλο μέ τό ἀνάλογο ὑλικό πρός δημοσίευση, στό ὁποῖο κυριαρχοῦσε ἡ  «πληροφορία» πώς ὁ Μαρδοχαῖος Φριζῆς ἦταν ὁ πρῶτος ἀνώτερος Ἀξιωματικός πού ἔπεσε στό μέτωπο.

Οἱ τηλεοράσεις ἀφιέρωσαν πολλές ἐκπομπές γιά νά προβάλουν τόν ἑβραιοέλληνα (ἤ ἑλληνοεβραῖο κατ' ἄλλους) Ἀντ/ρχη, δίδοντας ἔμφαση στήν ἑβραϊκή καταγωγή του.

Ἡ ἱστορική ἀλήθεια ὅμως, ὅπως καταγράφεται στόν Α΄ τόμο τῆς Διευθύνσεως Ἱστορίας Στρατοῦ (ΔΙΣ), πού περιγράφει τόν Ἑλληνοϊταλικό πόλεμο 1940-41 (Ἔκδοσις 1955), δέν συμβαδίζει μέ τούς ἰσχυρισμούς τοῦ κ. Φριζῆ, δεδομένου ὅτι ἀπό τήν 28^η Ὀκτωβρίου 1940, ἡμέρα ἐνάρξεως τοῦ πολέμου, μέχρι τήν 5^η Δεκεμβρίου 1940, ἡμέρα θανάτου τοῦ Μ. Φριζῆ, σκοτώθηκαν δεκάδες Ἕλληνες ἀξιωματικοί, μεταξύ τῶν ὁποίων καί ἀνώτεροι (Ταγματάρχες, Ἀντ/ρχες), ἀλλά καί ἑκατοντάδες Στρατιῶτες, πολεμώντας ἡρωϊκά ἐναντίον τῶν Ἰταλῶν καί τῶν συμμάχων τους Ἀλβανῶν.

Ἦταν περίεργη ὄντως ἡ προσπάθεια βομβαρδισμοῦ τῶν ἐφημερίδων καί τῶν τηλεοπτικῶν σταθμῶν ὅλης τῆς χώρας μέ τά κείμενα προβολῆς τοῦ Μαρδοχαίου Φριζῆ ὡς ἥρωος τοῦ 1940.

Τά βιογραφικά λεξικά, οἱ ἐγκυκλοπαίδειες (ΗΛΙΟΣ κ.λπ.) δέν ἀναφέρουν κἄν τό ὄνομα Φριζῆς, γι' αὐτό καί προκάλεσε ἀπορία ἡ ὑπέρμετρη ἀναφορά, σ' ἕναν ἐκ τῶν χιλιάδων πεσόντων κατά τίς ἐπιχειρήσεις τοῦ 1940.

Τό θέμα φάνηκε πώς δέν θά ἐπανήρχετο στήν δημοσιότητα, ἀλλά ἐφέτος, δύο ἑβδομάδες πρό τοῦ ἑορτασμοῦ τῆς ἐπετείου τοῦ ΟΧΙ, ὁ κ. Ἰάκωβος Φριζῆς μέ ἐπιστολή του δημοσιευθεῖσα στήν ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, ὑπερέβη τά ἐσκαμμένα καί οὔτε λίγο οὔτε πολύ ἀνεφέρθη στόν ἥρωα τοῦ 1940 Συναταγματάρχη Δαβάκη μέ ἀπαράδεκτους χαρακτηρισμούς, πιστεύοντας προφανῶς ὅτι ἔτσι θά τιμήση τήν μνήμη τοῦ πατέρα του.

Δέν θά ἠσχολούμην μέ αὐτό τό θέμα, ἀφοῦ πέρυσε εἶχα γράψει σχετικό ἄρθρο, ἀλλά ἡ ἐμπειρία πού ἀπέκτησα τίς τελευταῖες ἡμέρες, ἀπό ἀφηγήσεις γεγονότων τῆς περιοχῆς Κονίτσης, ὅπου εὑρίσκομαι γιά ὀλιγοήμερες διακοπές, μοῦ ὑπαγόρευσε τήν ὑποχρέωση νά σχολιάσω τίς προσπάθειες τῶν διαστρεβλωτῶν τῆς ἱστορίας, οἱ ὁποῖοι ἐξυπηρετώντας «ἄλλους» σκοπούς, ἀγωνίζονται νά «σπιλώσουν» ὅσα ἱερά καί ὅσια δύνανται.

Στό τελευταῖο χωριό τῆς ἐπαρχίας Κονίτσης, τό Μολυβδοσκέπαστο, λίγα μέτρα ἀπό τήν Ἑλληνοαλβανική μεθόριο, δεσπόζει ὁ ἀνδριάντας τοῦ Κων/νου Δαβάκη καί οἱ κάτοικοι τῆς ἀκριτικῆς αὐτῆς περιοχῆς, ὅταν ἀναφέρονται στόν ἥρωα Δαβάκη δακρύζουν ἀπό συγκίνηση καί θαυμασμό.

Στό γειτονικό Ἀηδονοχῶρι, προχθές τό βράδυ, ἕνας συνταξιοῦχος, πού ἀγνοοῦσε τό ὄνομα Φριζῆς, ὅταν τόν ρώτησα: «ἦταν ἤρωας ὁ Συνταγματάρχης Δαβάκης;», κατασυγκινημένος ἄρχισε νά περιγράφει τά ἡρωϊκά κατορθώματά του στήν Φούρκα, στό Ἑπταχῶρι καί στίς δύσβατες περιοχές τῆς δυτικῆς Πίνδου, ὅπου τό ἀπόσπασμά του πολέμησε μέ πάθος τόν ἐχθρό καἰ ἔγινε θρύλος σ' ὅλη τήν  Ἤπειρο.

Ὁ ἐνθουσιασμός τῶν Ἑλλήνων ἀπό τήν δράση τοῦ Δαβάκη, ὁ ἡρωϊσμός τῶν γυναικῶν τῆς Πίνδου καί τό ἀκατάβλητο σθένος τῶν πολεμιστῶν μας, ὀφείλονται στήν γενναιότητα καί τίς πράξεις του, γι' αὐτό καί στήν συνείδηση ὅλων κατέχει ἐπαξίως τήν κορυφαία θέση.

Υ.Γ. Ἡ ἀλλοίωση τῆς ἱστορίας δέν εἶναι ἁπλή ὑπόθεση. Ὁ Δαβάκης δικαίως κοσμεῖ τό πάνθεον τῶν Ἑλλήνων Ἡρώων.

Σάκης Λέφας