IΣΤΟΡΙΑ 75^ΗΣ ΤΑΞΙΑΡΧΙΑΣ

(Ἀπό τήν ἵδρυσή της μέχρι καί τήν συμμετοχή της στή Μάχη τῆς Κονίτσης)

 

Ἡ 75^η Ταξιαρχία συνεκροτήθη τήν 23-8-1947 ἐν ΚΟΝΙΤΣΗ.

Ἡ Διοίκησις καί τό Ἐπιτελεῖον ἀποτελεῖτο ἐκ τῶν:

α) Συν/ρχου Πεζ. ΛΙΒΑ ΚΩΝ/ΝΟΥ, ὡς Διοικητοῦ.

β) Ἀντ/ρχου Πεζ. ΣΤΑΜΑΤΗ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ, ὡς Ἐπιτελάρχου.

γ) Λοχαγοῦ Πεζ. ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΚΩΝ/ΝΟΥ, ὡς Δ/ντοῦ Α1  Γραφείου.

Διοικηταί δέ Ταγμάτων ὡς ἀκολούθως:

α) 582 Τ.Π. Ἀντ/ρχης Πεζ. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ, ἐγκατεστημένον εἰς τήν περιοχήν ΛΥΚΟΜΟΡΟΥ.

β) 583 Τ.Π. Ἀντ/ρχης Πεζ. ΤΖΙΝΙΘΡΗΣ ΦΩΤΙΟΣ ἐγκατεστημένον εἰς περιοχήν ΑΓ. ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ-ΠΡ. ΗΛΙΑ ΚΟΝΙΤΣΗΣ.

γ) 584 Τ.Π. Ἀντ/ρχης Πεζ. ΠΑΛΛΑΝΤΑΣ ἐγκατεστημένον εἰς περιοχήν ΠΛΑΚΑΣ ΚΟΝΙΤΣΗΣ.

Ὑπό τάς διαταγάς της ἐτέθησαν καί:

α) Ὁ 5^ος Λόχος Μ.Α.Λ. Κονίτσης.

β) Διμοιρία Μ.Α.Λ. ΖΥΓΟΜΑΛΗ.

γ) Α΄ Πυρ/χία 1^ης Μοίρας Σ.Π.Π.

δ) Οὐλαμός ὄλμων 4,2.

ε) Ὄχημα ἐπαφῆς Π.Λ.Α.Υ.

ΑΠΟΣΤΟΛΗ

Ὀργανωμένη ἀμυντικῶς διατήρησις τῆς περιοχῆς ἐγγύς ΚΟΝΙΤΣΗΣ καί ἡ ἐξασφάλισις τῶν συγκοινωνιῶν ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ - ΚΟΝΙΤΣΗΣ.

ΓΕΓΟΝΟΤΑ ΚΑΙ ΔΡΑΣΙΣ

 

Αὔγουστος 1947.

α) Καθ' ὅλον τό χρονικόν διάστημα μέχρι τέλους Αὐγούστου 1947 συνεχίσθη ἐντατικῶς ἡ ἀμυντική ὀργάμωσις τοῦ ἐδάφους.

β) Ἐλαφρά τμήματα Κ/Σ διά νυχτερινῶν πυρῶν παρενόχλησαν ἡμετέρα τμήματα πρός ἐξακρίβωσιν τῆς διατάξεώς μας ἤ διατήρηση αύτῶν ἐν διαρκῇ ἐκνευρισμῷ.

Τήν 28-8-47 μόνον ἐνεργηθεῖσα νυκτερινή ἐπίθεσις Κ/Σ, δυνάμεως Διλοχίας κατά τμημάτων 584 Τ.Π. ἀπέτυχαν ἀναγκασθέντων Κ/Σ νά ὑποχωρήσωσι μετά 4ωρον ἀγῶνα πρό τῆς πεισμόνου ἀντιστάσεως τῶν Ἡμ. Τμημάτων. Ἀπώλειαι Ἡμ. 1 ἐλαφρῶς τραυμ., Κ/Σ 15 περίπυο τραυματίαι ἐξ εὑρεθέντων κηλίδων αἱμάτων καί 1 ἐγκαταληφθέντος νεκροῦ.

γ) Διά τῆς ὑπ ἀριθ. 6840/28-8-47 Διαταγῆς τῆς VIII Μεραρχίας Δ/σις 582 Τ.Π.  σύν Διλοχία μετεστάθμευσαν εἰς ΜΠΑΛΝΤΟΥΜΑ τεθεῖσα ὑπό τάς Διαταγάς της 43^ης Ταξιαρχίας. Ὁμοίως τήν 31-8-47 ὑπόλοιπος Διλοχία μετεστάθμευσεν εἰς περιοχήν ΚΑΛΠΑΚΙΟΥ τεθεῖσα ὑπό Δ/γάς VIII Mεραρχίας. Ἐξασφάλισιν περιοχῆς γεφύρας ΜΠΟΥΡΑΖΑΝΙΟΥ ἀνέλαβε Λόχος 583 Τ.Π.

 

Σεπτέμβριος 1947

α) Ἐσυνεχίσθη καί κατά τόν μῆνα Σεπτέμβριον ἡ ἀμυντική ὀργάνωσις τῆς περιοχῆς.

β) Κατά τόν μῆνα τοῦτον δέν ἐσημειώθη σοβαρά δρᾶσις τῶν Κ/Σ. Τήν νύκτα τῆς 26^ης μικρά τμήματα τῶν Κ/Σ προσέβαλον διά πυρῶν θέσεις 583 Τ.Π. ἀνεπιτυχῶς.

γ) Ἡμέτεραι ἐπιθετικαί ἀναγνωρίσεις ἐξετελέσθησαν εἰς μεγάλην κλίμακα πρός χωρία ΠΕΚΛΑΡΙ-ΑΓ. ΝΙΚΑΝΟΡΑ-ΣΟΧΗ καί περιοχῆς ΣΟΥΣΝΙΤΣΗΣ χωρίς νά συναντήσωσι σοβαράς ἀντιστάσεις τῶν Κ/Σ ἐκπληρώσασαι πλήρως τάς ἀνατεθείσας ἀποστολάς.

δ) Παρουσιάσθησαν αὐθορμήτως κατά χρονικά διαστήματα 10 ἔνοπλοι Κ/Σ.

ε) Τήν 3-9-47 οὐλαμός Πεδ. Πυρ/χίας κατόπιν τῆς Α.Π.7069/2-9-47 Δ/γῆς VIII Mεραρχίας μετεστάθμευσεν εἰς ΙΩΑΝΝΙΝΑ. Ὁμοίως Λόχος 584 Τ.Π. μετεστάθμευσεν ἀπό 19-23/9-47 εἰς ΙΩΑΝΝΙΝΑ.

στ) Διά τῆς ὑπ. ἀριθμ. Α.Π.123/Α7/28-9-47 Δ/γῆς VIII Mεραρχίας διετάχθη ἡ ἀμοιβαία ἀντικατάστασις τῶν 75 καί 43 Ταξιαρχῶν (περιοχή ΜΕΤΣΟΒΟΥ). Τήν 29-9-47 Δ/σις καί Διλοχία 548 Τ.Π., μετά προηγουμένην ἀντίστοιχον ἀντικατάστασιν 528 Τ.Π., μετεστάθμευσεν εἰς περιοχήν ΜΕΤΣΟΒΟΥ (Η. 9797).

Τήν 30-9-47 ὑπόλοιπος Διλοχία μετά προηγουμένην ἀντίστοιχον ἀντικατάστασιν 528 Τ.Π. μετεστάθμευσεν εἰς τήν ἰδίαν ὡς ἄνω περιοχήν.

 

ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 1947

A΄ Δεκαπενθήμερον:

α) Μεταβολή Διατάξεως.

Τήν 30-10-47 τό 583 Τ.Π. μετά προηγουμένην  ἀντικατάστασίν του ἀπό 1-10-47 ὑπό 527 Τ.Π. μετεστάθμευσεν διά τήν νέαν του θέσιν (S.20-63). Tό Τάγμα ἠναγκάσθη νά διανυκτερεύση λόγω ἀποστάσεως εἰς (S.24-59) καί ἤχθην εἰς τήν νέαν του θέσιν τήν πρωῒαν τῆς ἑπομένης.

Τήν 5-10-47 Σ. Δ. 75^ης Ταξιαρχίας μετεστάθμευσεν εἰς 43^ον χιλμ. Δημ. ὁδοῦ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ-ΜΕΤΣΟΒΟΥ. Ἀπό 060100 ω ἡ 75^η Ταξιαρχία ἀνέλεβεν τήν εὐθύνην τῆς περιοχῆς ΜΕΤΣΟΒΟΥ. Ἐν τῇ ὡς ἄνω περιοχῇ ΜΕΤΣΟΒΟΥ ἐτέθη ὑπό τάς Δ/γάς τῆς Ταξιαρχίας καί Τάγμα Μ.Α.Δ. Ταγ/ρχου ΠΕΡΙΔΗ Γ.

Τήν 13-10-47 Λόχος 583 Τ.Π. μετεστάθμευσεν εἰς (S.24-59) Σ.Δ. Ταξιαρχίας εἰς διάθεσιν ταύτης.

β) Μέχρι παραδόσεως εὐθύνης περιοχῆς ΚΟΝΙΤΣΗΣ εἰς 43^ην Ταξιαρχίαν οὐδέν ἀξιοσημείωτον ἔλαβε χώρα πλήν τῆς αὐθορμήτου παρουσιάσεως 4 ἐνόπλων Κ/Σ.

γ) Οἱ Κ/Σ ἐν τῇ περιοχῆ ΜΕΤΣΟΒΟΥ καθ' ὅλον τό Α΄ 15θήμερον ἐξεδήλωσαν ζωηράν δρᾶσιν μικρῶν ὁμάδων, ἰδιαιτέρως κατά τῶν τμημάτων 583 Τ.Π. Ἅπασαι αἱ προσπάθειαί των οὐδέν ἀποτέλεσμα ἔφερον λόγω τῆς σθεναρᾶς ἀντιστάσεως τῶν Ἡμετέερων τμημάτων. Ἡ σοβαρωτέρα ἐνέργεια τούτων ἐξεδηλώθη κατά Λόχου Μ.Α.Δ. ἐγκατεστημένου εἰς (S.356-670) τήν 8-10-47. Κατά ταύτην ἀκαθόριστος δύναμις Κ/Σ (ὑπολογισθεῖσα ἐκ τῶν μετέπειτα συγκεντρωθεισῶν στοιχείων εἰς Τάγμα καί ἄνω) προσέβαλε τήν 0400 ὕ αἰφνιδιαστικῶς τάς θέσεις τοῦ Λόχου κατορθώσασα νά ἀνατρέψῃ τελικῶς τοῦτον. Ὁ ἀγών διεξαχθείς σῶμα πρός σῶμα οὐδέν ἀπέδωσεν ὑπέρ ἡμῶν λόγῳ τῆς αἰφνιδιαστικῆς ἐνεργείας των. Ἀπώλειαι Ἡμ.: Ν.1, ἀγνοούμενοι 4. Εἰς ἐνίσχυσιν τοῦ Λόχου τούτου προωθήθη κατά τήν διάρκειαν τῆς νυκτός Λόχος 584 Τ.Π. μετά οὐλαμοῦ τεθωρακισμένων καί συνεργείου ναρκαλιεύσεως εἰς (3.356-610) ἄνευ ὅμως οὐδεμίας ἀντιστάσεως τῶν Κ/Σ ἀποχωρησάντων. Ἀνωτέρω Συνεργεῖον ναρκαλιεύσεως προσέκρουσεν ἐπί νάρκης μέ ἀποτέλεσμα νά φονευθῇ 1 ὁπλίτης καί νά τραυματισθοῦν 2 ἕτεροι, ἐπί τῆς ὁδοῦ ἀνευρέθη και ἑτέρα νάρκη.

δ) Ἡμέτεραι ἐπιθετικαί ἀναγνωρίσεις καί μέχρι δυνάμεως Διλοχίας εἰς μέγα βάθος ὡς ἐν τῇ περιοχῇ ΚΑΒΑΛΑΡΙ-ΚΑΙΜΑΛΑ (S.118582) ἐστέφθησαν ὑπό ἐπιτυχίας κατορθώσασαι νά ἀποθήσωσι σοβαράς ὁμάδας Κ/Σ αἵτινες ἔδρων ἐν τῇ περιοχῇ ταύτῃ, ὡς ἐπίσης καί μέχρι (3.36-62) διά τήν ἐλευθέραν κυκλοφορίαν τῆς ὁδοῦ ΜΕΤΣΟΒΟΥ-ΚΑΛΑΜΠΑΚΑΣ.

ε)  Ἡ δρᾶσις τῶν Κ/Σ διά τῆς τοποθετήσεως ναρκῶν ἐπί τῶν δημοσίων ὁδῶν, ἐνετάθη πλήν ὅμως ἀπεφεύχθησαν δυσάρεστα ἀποτελέσματα χάρις εἰς τήν σχολαστικήν καθημερινήν ναρκαλλιείαν τῶν ὁδῶν.

στ) Κατά τό ὡς ἄνω 15θήμερον παρουσιάσθησαν δύο ἔνοπλοι Κ/Σ ἐξ ὧν ὁ εἷς πρώην συλληφθείς ὁπλίτης τοῦ 582 Τ.Π. (συλληφθείς πρό τῆς συγκροτήσεως τῆς Ταξιαρχίας).

 

Β΄ 15θήμερον

Κατά τό Β΄ 15θήμερον Κ/Σ μετά προπαρασκευαστικάς ἐνεργείας καί ἐπιθέσεις ἐφ' ὅλων τῶν τμημάτων μας ἐσημείωσαν τήν πρώτην σημαντικήν διά πολλῶν Ταγμάτων ἐπίθεσίν των κατά τῆς Κωμοπόλεως ΜΕΤΣΟΒΟΥ, τήν νύκτα τῆς 18-10-47. Ὁ ἐχθρός ἔχων κάθε λόγον νά ἐπιτύχῃ τήν ἐνέργειαν ταύτην δι' ἀνακατάληψιν τῆς Κωμοπόλεως τοῦ ΜΕΤΣΟΒΟΥ ὡς πρωτεύουσάν του, συνεκέντρωσε πολλάς δυνάμεις καί προπαρασκεύασε πλήρως ταύτην. Ἡ σθεναρά ἀντίστασις καί ἀξιοσημείωτος ἀποφασιστικότης τῶν τμημάτων τῆς Ταξιαρχίας ἐματαίωσεν τελικῶς τήν προσπάθειαν τῶν Κ/Σ διά τῆς πλήρους συντριβῆς των κατόπιν 12ημέρου ἀγῶνος. Καθ' ὅλον τό ἀνωτέρω χρονικόν διάστημα, τό 584 Τ.Π. τῆς Ταξιαρχίας περικυκλωμένον πανταχόθεν καί ἀνεφοδιαζόμενον διά ῥίψεων ἀπό ἀέρος κατώρθωσεν νά διατηρήσῃ πλήρως τάς θέσεις του. Ὁ ἀγών διεξήχθη ὡς κατωτέρω:

α) Διάταξις Ταξιαρχίας νύκτα 18-10-47, Σ.Δ. Ταξιαρχίας (S. 24-59):

628 Τ.Π. διερχόμενον ἐκ ΚΑΛΑΜΠΑΚΑ πρός ΙΩΑΝΝΙΝΑ εἰς (ΣΒ 24-59).

582 Τ.Π. Γέφυρα ΜΠΑΛΝΤΟΥΜΑ-ΚΑΜΗΛΛΑ.

583 Τ.Π. μεῖον Λόχος ΝΕΡΑΤΣΑ-ΣΤΑΥΡΟΣ (222-617)-( S.212-618).

Λόχος εἰς ΑΡΙΣΚΟΗ.

584 Τ.Π. ΚΑΡΑΚΟΛΙ ΜΕΤΣΟΒΟΥ

β) 19-10-47. Δύναμις πολλῶν Ταγμάτων Κ/Σ ἀπό βραδυνάς ὥρας τῆς 18-10-47 ἐπετέθη κατά τῶν θέσεων τοῦ 584 Τ.Π. καί 583 Τ.Π. ὅπερ τό τελευταῖον ἀπό τῆς 17-10-47 εἶχεν ἐγκατασταθῆ εἰς περιοχήν (3.222-610)-(S.222-617)-(S.121-618).

Aἱ ἐνεργηθεῖσαι κατά 584 Τ.Π. ἀλλεπάληλαι ἐχθρικαί ἐπιθέσεις ἀπεκρούσθησαν τελικῶς. Τήν 0400 ὥ οἱ Κ/Σ ἐνεργοῦντες ἐκ ΝΟΤΟΥ πρός ΒΟΡΡΑΝ εἰσῆλθον καί κατέλαβον τήν κωμόπολιν τοῦ ΜΕΤΣΟΒΟΥ ἥτις μέχρι τῆς στιγμῆς ἐκείνης ἐφυλάσσετο ὑπό μικρᾶς δυνάμεως Χωρ/κῆς ἀναγκασθείσης νά συμπτυχθῇ εἰς θέσεις 584 Τ.Π. Τήν 0430 ὥραν ἐξεδηλώθη σφοδρά ἐπίθεσις δύο Ταγμάτων Κ/Σ κατά 583 Τ.Π. Εἷς Λόχος 583 Τ.Π. ἐγκατεστημένος ἐπί ΜΕΓΑΛΗΣ ΡΑΧΕΩΣ ἠναγκάσθη νά καταλάβῃ θέσεις Νοτιώτερον. Δέον νά σημειωθῇ ὅτι ἐπί τῆς κατευθύνσεως ταύτης οἱ Κ/Σ ἐνήργησαν ἔτι σφοδρώτερον μέ σκοπόν τήν τελείαν διακοπήν τῆς συγκοινωνίας ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ-ΜΠΑΛΝΤΟΥΜΑΣ-ΜΕΤΣΟΒΟΥ. Τό 583 Τ.Π. διεξήγαγεν σκληρούς ἀγώνας ὡς θά ἴδωμεν εἰς τάς ἑπομένας ἡμερομηνίας πρός διατήρησιν τῶν ἀνωτέρω ὑψωμάτων ἅτινα ἐλέγχουσι τήν Δημ. ὁδόν. Διλοχία τοῦ 628 Τ.Π. μετά συνοδείας ὀχημάτων τεθωρακισμένων ἐκινήθη ἀπό Σ.Δ. 75^ης Ταξιαρχίας πρός ΜΕΤΣΟΒΟΝ δι' ἐνίσχυσιν 584 Τ.Π. Ἡ Διλοχία αὕτη κατόπιν ἀγῶνος κατόρθωσεν νά εἰσέλθῃ ἐντός τῆς περιοχῆς τοῦ 584 Τ.Π.

γ) Μεταβολαί Διατάξεως.

Λόχος 583 Τ.Π. ἀπό ΔΡΙΣΚΟΝ εἰς ΜΠΑΛΝΤΟΥΜΑΝ εἰς διάθεσιν Μεραρχίας.

 

20-10-47

α) Καθ' ὅλην τήν διάρκειαν τῆς νυκτός ἐξεδηλώθησαν σφοδρόταται ἐχθρικαί ἐπιθέσεις κατά τῶν 582 καί 583 Τ.Π., ἅπασαι ὅμως ἀπεκρούσθησαν μέ βαρύταται ἀπώλειαι διά τόν ἐχθρόν.

β) Ἀπό 0730 ὥρας τό 584 Τ.Π. ἐξαπέλυσε ἐπίθεσιν κατά τοῦ ἐσωτερικοῦ τῆς κωμοπόλεως ΜΕΤΣΟΒΟΥ. Κατόπιν σφοδρωτάτου ἀγῶνος καί τῇ μεγάλῃ χρήσει Π.Ι.Α.Τ. τά τμήματα τοῦ Τάγματος κατόρθωσαν μέχρι τῆς 1430 ὥ νά ἐξουδετερώσωσι κάθε ἐχθρικήν ἀντίστασιν ἐντός τῆς κωμοπόλεως.

γ) Τήν 0930 ὥ, ἐξεδηλώθη ἐκ νέου σφοδρά ἐπίθεσις τῶν Κ/Σ δυνάμεων κατά 583 Τ.Π. Τήν 1300 ὥ, τό Τάγμα ὑποχρεώθη νά καταλάβη θέσεις Νοτιώτερον, ἐπί Ὑψώματα ΒΟΡ. καί ΑΝΑΤΟΛ. χωρίου ΧΡΥΣΟΒΙΤΣΗΣ. Ὁ ἀγών οὗτος δύναται νά χαρακτηρισθῇ ὡς καθαρῶς διεξαχθείς σῶμα πρός σῶμα εἰς ὅν οἱ Κ/Σ λόγῳ ἀριθμητικῆς ὑπεροχῆς των ἠδυνήθησαν νά ἐπιβληθῶσι.

Αἱ ἀπώλειαι ἑκατέρωθεν ἦσαν σημαντικαί.

δ) Μεταβολαί Διατάξεως.

Διλοχία 581 Τ.Π. εἰς περιοχήν ΔΕΣΚΑΤΙ (3.18-56) ἐτέθη εἰς διάθεσιν 75^ης Ταξιαρχίας.

 

21-10-47

α) Τήν 0100 ὥ 3ωρος ἐπίθεσις Τάγματος Κ/Σ κατά θέσεων 584 Τ.Π. εἰς ΤΣΟΥΚΑΝ ἀπέτυχεν οἰκτρῶς.

β) Κατά τήν ἡμέραν ταύτην ἐγένετο ἐπιθετική ἐνέργεια διά Διλοχίας 582,581,628 καί ὁλοκλήρου τοῦ 583 Τάγματος πρός κατάληψιν τῶν δεσποζόντων τῆς δημοσίας ὁδοῦ ΜΠΑΛΝΤΟΥΜΑΣ - ΜΕΤΣΟΒΟΥ ὑψ. 1250-1290 ΜΕΓ. ΡΑΧΗ-ΝΕΡΑΤΣΑ-ΣΤΑΥΡΟΣ. Τό 582 Τ.Π. κατέλαβεν τόν ὑψοδείκτην 1250, τό 582 Τ.Π. τόν ὑψ. 1290 καί τό 628 Τ.Π. κατόρθωσεν νά φθάσει μέχρι (S.22-62). Τάς ἀπογευματινάς ὥρας ὅμως Διλοχία τοῦ 628 Τ.Π. ἠναγκάσθη νά συμπτυχθῇ λόγῳ πιέσεως εἰς θέσιν Νοτιώτερον καί πλησίον τῆς δημοσίας ὁδοῦ. Ἀπό τῆς 1700 ὥρας οἱ Κ/Σ ἤρξαντο σφοδράς καί συνεχεῖς ἐπιθέσεις, κατά μεγάλα κύματα ἐναντίον τοῦ 583 Τάγματος.

γ) Ἡ ἡμέρα αὐτή δύναται νά χαρακτιρισθῇ ὡς ἡμέρα ἐξαιρετικῆς ἀποδόσεως τῆς Ταξιαρχίας καθ' ὅσον δύναμις Λόχου τῇ βοηθείᾳ τεθωρακισμένων, Συνεργείων Ν/Τ καί ἀεροπορίας, συνοδεύουσα ἑξήκοντα καί πλέον αὐτοκίνητα πλήρης πυρομαχικῶν κατόρθωσεν νά διασπάσῃ τόν κλοιόν τοῦ ΜΕΤΣΟΒΟΥ καί νά ἐφοδιάσῃ τά ἐν αὐτῷ τμήματα διά πυρομαχικῶν ἅτινα ἐπικινδύνως εἶχον ἐλαττωθῇ. Τῆς ὁδοῦ καίτοι ναρκοθετημένης εἰς πολλά σημεῖα οὐδέν δυσάρεστον ἀποτέλεσμα παρουσιάσθη εἰς τά ὀχήμτα. Τάς ἀπογευματινάς ὥρας ἅπασα ἡ δύναμις τοῦ Λόχου καί τά ὀχήματα ἐπέστρεψαν εἰς σταθμόν Διοικήσεώς των.

 

22-10-47

α) Τό 584 Τ.Π. καθ' ὅλην τήν διάρκειαν τῆς ἡμέρας παρενοχλεῖτο διά πυρῶν.

β) Αἱ ἀρξάμεναι ἐπιθέσεις ἀπό 1700 ὥρας χθές ἐναντίον τοῦ 583 Τάγματος ἐσυνεχίσθησαν μέχρι 16.00 ὥρας σήμερον καθ' ἥν τά τμήματα ἠναγκάσθησαν νά συμπτυχθῶσι ἐπί ὑψωμάτων Ν. χωρίου ΧΡΥΣΟΒΙΤΣΑ. Προσπάθειαι ἀνακαταλήψεως τῶν ὑψωμάτων ἀπέβη ἄκαρπος λόγῳ σημαντικῶν ἀπωλειῶν τοῦ Τάγματος καί πεισμόνου ἀντιστάσεως τῶν Κ/Σ. Οἱ Κ/Σ ἀπό τῆς πρωῒας προσεπάθησαν δι' ἀντεπιθέσεων ν' ἀνατρέψουν καί τήν Διλοχίαν τοῦ 581 Τάγματος ἐκ τοῦ ὑψ. 1290. Κατ' ἀρχάς ἔθεσαν πόδα ἐπί τούτου, πλήν ὅμως δι' ἀντεπιθέσεως ἀνετράπησαν.

 

23-10-47

α) Ὁ ἐχθρός τήν 22.23.00 ὥραν ἐξεδήλωσεν ἐπίθεσιν κατά τοῦ 584 Τάγματος ἥτις ὅμως τελικῶς ἀπεκρούσθη. Καθ' ὅλην τήν διάρκειαν τῆς ἡμέρας παρενωχλήθησαν διά πυρῶν ἄνευ ὅμως ἀποτελέσματος.

β) Κατά τήν νύκτα τῆς χθές λόγῳ σοβαρῶν ἀπωλειῶν τῶν τμημάτων τῆς Ταξιαρχίας, τά τμήματά της κατόπιν Δ/γῆς Μεραρχίας συνεπτύχθησαν εἰς θέσεις Ν.Δ/τερον. Οὕτω Διλοχία τοῦ 581 Τάγματος εἰς (S.167-568) καί ὑψ. 922. 582 Τ.Π. μεῖον Λόχος εἰς.........  (3.118-580). Λόχος εἰς ΔΕΜΑΤΙ (S.165-565). Διλοχία 628 εἰς ΚΑΤΑΟΥΚΙ (3.195-520). Σ.Δ. 75^ης Ταξιαρχίας εἰς ΜΠΑΛΝΤΟΥΜΑ.

 

24-10-47

α) Ὁ ἐχθρός κατά τήν νύκτα τοῦ χθές ἐπανέλαβε τάς ἐπιθέσεις του ἐναντίον τοῦ 584 Τάγματος αἵτινες ὅμως ἀπέτυχον.

β) Τήν 22.20 ὥραν τῆς χθές δύναμιν 500 περίπου Κ/Σ κατόπιν προπαρασκευῆς ἐπετέθη ἐναντίον τῶν θέσεων τῆς Διλοχίας τοῦ 581 Τάγματος. Ἐντός 4ώρου ἐξαπέλυσαν 5 ἐπιθέσεις κατορθώσαντες πρός στιγμήν νά θέσωσιν πόδα ἐπί τῶν ὑψωμάτων μας. Ἡ ψυχραιμία, τό θάρρος καί ἡ ἀποφασιστικότης τῶν Ἀξιωματικῶν καί ὁπλιτῶν τῆς Διλοχίας ἀνέτρεψαν τούτους ἐκ τῶν καταληφθέντων ὑψωμάτων. Τήν αὐτήν περίπου ὥραν ὁ ἐχθρός ἐνήργησεν ἐφ' ὅλου τοῦ μετώπου παρενοχλητικάς ἐνεργείας αἵτινες ὅμως οὐδέν ἀποτέλεσμα ἔφερον.

 

25-10-47

α) Καθ' ὅλην τήν νύκτα ὁ ἐχθρός ἐξεδήλωσε πυρά ἐφ' ὅλων τῶν τμημάτων τῆς Ταξιαρχίας ἄνευ οὐδενός ἀποτελέσματος.

 

β) Μεταβολαί διατάξεως.

Διλοχία 628 εἰς (S.165-565, 176-568). Λόχος 582 εἰς ΚΑΤΑΟΥΚΙ, 581 Τ.Π. εἰς ΜΠΑΛΝΤΟΥΜΑ.

 

26-10-47

Ὁ ἐχθρός κατά τήν διάρκειαν τῆς νυκτός καί τήν ἡμέραν σήμερον συνέχισεν τάς παρενοχλητικάς, διά πυρῶν, ἐνεργείας, ἄνευ ἀποτελέσματος.

 

27-10-47

α) Τήν νύκτα ὁ ἐχθρός συνέχισεν τάς προσπαθείας του διά διεισδύσεως περιπόλων, ἐπειχειρών ν' ἀποκόψῃ τόν ἀνεφοδιασμόν τοῦ εἰς ὕψ. ΤΣΟΥΚΑ (S.31-62) ἐγκατεστημένου Λόχου τοῦ 584 Τάγματος, πλήν ὅμως ἡ ἐνέργειά του αὕτη ἀπέτυχεν.

β) Μεταβολαί Διατάξεως.

Κατά τήν διάρκειαν τῆς ἡμέρας καί προκειμένου ἀπό αὔριον ν' ἀναληφθῇ ἐπιθετική ἐνέργεια ὑπό τῆς VIIIης Μεραρχίας πρός διάσπασιν τοῦ κλοιοῦ ΜΕΤΣΟΒΟΥ καί ἀπελευθέρωσιν τῶν τμημάτων, ἐγένεντο ἀντικαταστάσεις τμημάτων. Τό 581 Τ.Π. ἐτέθη ὑπό τάς διαταγάς τῆς 75^ης Ταξ. Ἐπί τῆς δημοσίας ΜΠΑΛΝΤΟΥΜΑΣ -ΜΕΤΣΟΒΟΥ θά ἐνήργει ἡ 74^η Ταξιαρχία, βορειώτερον ταύτης ἡ 75^η Ταξιαρχία, ἐκ δέ τῆς κατευθύνσεως ΚΑΛΑΜΠΑΚΑ-ΜΕΤΣΟΒΟΥ ἕτερα τοῦ ΙΙ΄ Σ.Σ.

 

28-10-47

α) Ὁ ἐχθρός συνέχισεν τάς προσπαθείας του κατά τοῦ 584 Τ.Π. ἀνεπιτυχῶς.

β) Ἡ Διλοχία τοῦ 628 Τ.Π. ἐνεργήσασα ἐπιθετικῶς πρός κατάληψιν ΜΕΓ. ΡΑΧΗΣ λόγῳ μεγάλης ἰσχύος ἐχθρικῶν πυρῶν δέν κατόρθωσεν νά ἐπιτύχῃ τοῦ τελικοῦ σκοποῦ της. Κατέλαβεν ὅμως καί διετήρησεν τό ὕψ. 1245, ἐνισχυθεῖσα καί ὑφ' ἑνός Λόχου τοῦ 582 Τ.Π. Τό 582 Τ.Π. ἐκπέμψαν περιπόλους πρός ὕψωμα 1290 διεπίστωσεν κατοχήν του ὑπό Κ/Σ.

 

29-10-47

α) Ὁ ἐχθρός συνέχισεν τάς προσπαθειάς του πρός τό 584 Τ.Π. ἀνεπιτυχῶς.

β) Ἐπίθεσις συμμοριτῶν κατά τμημάτων Διλοχίας 628 Τ.Π. εἰς ὕψ. 1145 ἀπέτυχεν.

γ) Ἡ 74^η Ταξιαρχία ἐνεργοῦσα ὡς ἀνωτέρω ἐλέχθη ἐπί δημοσίας ΜΠΑΛΝΤΟΥΜΑΣ-ΜΕΤΣΟΒΟΥ κατόρθωσεν διά τῶν τμημάτων της νά καταλάβῃ τάς ἀπογευματινάς ὥρας τό ὕψ. ΠΛΑΚΑ (S.265-620) καί νά ἑνωθῇ μετά τῶν ἀποκλεισμένων τμημάτων ἅτινα διά Διλοχίας ἐνεργοῦντα ἐπιθετικῶς κατέλαβον ἄνευ σοβαρᾶς ἀντιστάσεως τό ὕψ. .........ΑΛΩΝΙΑ (S.29-60). Ἀπό τῆς στιγμῆς ταύτης τό 584 Τ.Π. καί Διλοχία 628 Τ.Π. ὑπήχθη ὑπό τάς διαταγάς 74^ης Ταξιαρχίας.

Ἡ 75^η Ταξιαρχία ἀποστολήν ἔχουσα τήν ἐξασφάλισιν τοῦ ἀριστεροῦ (βορείως) πλευροῦ τῆς ἐνεργούσης 74^ης Ταξιαρχίας ἐπέτυχεν πλήρως ταύτης. Ὁ ἐχθρός ἠναγκάσθη τάς πρωϊνάς ὥρας τῆς 30-10-47 νά ἀποχωρήσῃ τῶν τοποθεσιῶν ΝΕΡΑΤΣΑ-ΣΤΑΥΡΟΣ αἵτινες κατελήφθησαν ἀργότερον ὑπό τῶν ἡμετέρων τμημάτων. Κατά τήν περίοδον ταύτην δέον νά ἐξερθῇ ἰδιαιτέρως ἡ σωματική καί ψυχική ἀντοχή τῶν Ἀξιωματικῶν καί Ὁπλιτῶν τοῦ 584 Τ.Π. καί Διλοχίας τοῦ 628 Τ.Π. οἵτινες ἐπί 12ήμερον ἠγωνίζοντο καί παραμείναντες ἐπί ἔν 24ωρον καί πλέον ἄνευ ὕδατος. Ὁ ἀνεφοδιασμός τῶν μαχομένων τμημάτων καθ' ὅλον τό ἀνωτέρω χρονικόν διάστημα διενεργεῖτο διά ἀεροπορικῶν ρίψεων εἰς περιορισμένην κλίμακα, ἐλλείψει πεδίων ρίψεως. Ὁ πληθυσμός τῆς κωμοπόλεως ΜΕΤΣΟΒΟΥ ἐπέδειξε πλήρη ἀδιαφορίαν πρός τούς Κ/Σ συνδραμών ποικιλοτρόπως τά Στρ. τμήματα. Ὁ πρόεδρος τῆς Κοινότητος συλλαμβανόμενος ὑπό τῶν Κ/Σ, ἐξήγαγεν τό περίστροφόν του καί ηὐτοκτόνησεν.

Τοιουτοτρόπως ὁ λαοκίνητος Κ/Σ ἀπώλεσεν διά μιάν εἰσέτι φοράν τήν μάχην τήν ἐκ τῶν προτέρων ὑπ' αὐτοῦ προπαρασκευασθεῖσαν νά προικοδοτηθεῖ μέ ἄφθονα ἄψυχα ἤ ἔμψυχα ὑλικά χάρις εἰς τόν μεγάλον ΘΕΟΝ τῆς ΕΛΛΑΔΟΣ καί τάς χαλυβδίνους ψυχάς τῶν ἀηττήτων παλληκαριῶν 75^ης Ταξιαρχίας. Ἡ μάχη τοῦ ΜΕΤΣΟΒΟΥ ἀποτελεῖ περιφανῆ σταθμόν τῆς Ἱστορίας τοῦ νέου ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΣΤΡΑΤΟΥ καί τίτλον τιμῆς διά τήν διεξαγάγουσαν ταύτην 75^η Ταξιαρχίαν, διότι ἡ σθεναρά, καρτερική καί γενναία ἀντίδρασις ταύτης ἔσωσε οὐχί τήν πόλιν τοῦ ΜΕΤΣΟΒΟΥ ἀλλά τήν τιμήν τῆς ΕΛΛΑΔΟΣ εἰς μίαν ἐξαιρετικῶς κρίσιμον καμπήν τῆς ἱστορίας της καθ' ἥν καί οἱ φίλοι της ἀκόμη εἶχον ἀπογοητευθῇ. Πλέον τούτου δέ ἐξηνάγκασεν τά ἄθλια ὑποκείμενα τά ἀποτελοῦντα τήν ἡγετικήν τάξιν τῶν προδοτῶν νά ἀντιληφθῶσι καί νά παραδεχθῶσιν ὅτι τό προδοτικό μαχαῖρι τους τό ὁποῖον κατέφερον ἐναντίον τῶν νώτων τῆς ΕΛΛΑΔΟΣ δέν ἐπρόκειτο παρά τούς σοβαρούς τραυματισμούς νά ἐπιφέρῃ τόν θάνατον, διότι ἐπροστατεύετο ἀπό τ' ἀθάνατα καί γεμᾶτα πίστιν παιδιά της τά ὁποῖα ἀργά ἤ γρήγορα θά ἐξεδικοῦντο τήν ἄδικον, ἄτιμον καί ἐγκληματικήν ἐναντίον τους μανία.

ΑΠΩΛΕΙΑΙ ΗΜΕΤΕΡΩΝ: Ν.Α. 3, Τ.Α. 8, Ν.Ο. 35, Τ.Ο.154, Τ.Α. 4.

 

ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ

 

Α΄ 15θήμερον.

α) Κατά τό 15θήμερον καθ' ὅ ἡ Ταξιαρχία ἐγκατεστάθη ἐπί ὑψ. Bας δημοσίας ΜΠΑΛΝΤΟΥΜΑΣ-ΜΕΤΣΟΒΟΥ, ὁ ἐχθρός δι' ἐπανειλημμένων σφοδρῶν καί κατόπιν προπαρασκευῆς διά πυρῶν ἐπιθέσεων, προσπάθησε ν' ἀνατρέψῃ τά ἐπί τοῦ ὑψώματος 1145 ἡμέτερα τμήματα καί νά διακόψῃ τήν ἐλευθέραν κυκλοφορίαν τῆς δημοσίας ΜΠΑΛΝΤΟΥΜΑΣ-ΜΕΤΣΟΒΟΥ. Ἅπασαι ὅμως αἱ προσπάθειαί του πρό τῆς  ἐπιμόνου ἀντιστάσεως τῶν ἡμετέρων ἀπέτυχαν μέ βαρείας διά τοῦτον ἀπωλείας. Ὁ ἀριθμός τῶν ἐπί τόπου ἀφεθέντων νεκρῶν τῶν Κ/Σ ἀνῆλθεν εἰς ἄνω τῶν 20 ἐξ ὧν εἷς διοικητής λόχου. Ἡ δραστηριότης του ἐπί τῆς ναρκοθετήσεως δημοσίας ὁδοῦ ἐνετάθη κατά τό διάστημα τοῦτο. Δέν παρήρχετο ἡμέρα καθ' ἥν τά Ν/Τ ἡμῶν συνεργεῖα νά μήν ἀνεύρωσι νάρκας. Τήν 6-11-47 ὁ ἐχθρός ἀνετίναξεν τήν παρά τό 43,5 χιλιομ. ὑπάρχουσαν γέφυραν ἐκ μπετόν. Αἱ προσπάθειαί του ὅμως δέν ἔφερον οὐδέν ἀποτέλεσμα. Ἀπώλειαι ἡμετέρων: Νεκροί 1 Ἀξιωματικός, τραυματίαι 14, κτήνη 2. Κ/Σ: Νεκροί 20, παραδοθέντες 10, τραυματίαι 6.

β) Τά Τμήματα τῆς Ταξιαρχίας κατά τό ὡς ἄνω χρονικόν διάστημα ἐνήργησαν πολλάς ἐπιθετικάς ἀναγνωρίσεις εἰς βάθος ἐν τῇ περιοχῇ ΓΡΕΒΕΝΙΤΙΟΥ καί μίαν τοιαύτην δι' ὁλοκλήρου τοῦ 582 Τ.Π. ἐν τῇ περιοχῇ ΔΙΚΟΡΒΟΥ (S.00.64) - ΛΕΠΤΟΚΑΡΥΑΣ (S.10-57).

 

Β΄ 15θήμετον.

α) Μεταβολαί Διατάξεως.

Ἡ 75^η Ταξιαρχία ἀπό 18^ης τοῦ μηνός κατόπιν Δ/γῆς VIIIης Μεραρχίας ἀντικαθίσταται ἀμοιβαίως μετά τῆς εἰς ΚΟΝΙΤΣΑΝ εὑρισκομένης 43^ης τοιαύτης. Κατά τό διήμερον διάστημα ἐν τῇ περιοχῇ ΜΠΑΛΝΤΟΥΜΑΣ τό 583 Τ.Π. κατέλαβεν ἄνευ ἀντιστάσεως καί ἐγκατεστάθη ἐπ' αὐτοῦ, τό ὕψωμα ΤΟΥΦΑ ΓΡΕΒΕΝΕΤΙΟΥ (3.18-64). Τό 584   Τ.Π. ἀντικατεστάθη ἀμοιβαίως μετά τοῦ 528 Τ.Π. ἐγκατασταθέν εἰς ΠΛΑΚΑ ΚΟΝΙΤΣΗΣ. Τό 582 Τ.Π. ἀντικατεστάθη ἀμοιβαίως μετά τοῦ 527 Τ.Π. ἐγκατασταθέν τήν 25-11-47 εἰς ὑψώματα αὐχένος ΑΓ. ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ-ΠΡΟΦ. ΗΛΙΟΥ ΚΟΝΙΤΣΗΣ.

β) Kαθ' ὅλον τό Β΄ 15θήμερον ἐσημειώθη ζωηρά δρᾶσις περιπόλων ἡμετέρων καί Κ/Σ. Πλειστάκις Κ/Σ διά νυκτερινῶν περιπόλων παρενώχλουν τά ἡμετέρα τμήματα προβαίνοντες εἰς ναρκοθετήσεις καί καταστροφήν τῆς δημοσίας ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ-ΚΑΛΠΑΚΙΟΥ. Ἡ σπουδαιοτέρα δραστηριότης τῶν συμμοριτῶν ἐσημειώθη κατά τήν νύκτα τῆς 28^ης πρός 29^ην ἐναντίον τοῦ Λόχου ΜΠΟΥΡΑΖΑΝΙΟΥ ὅπου ἡ ἐπιτεθεῖσα δύναμις ἀνῆλθεν εἰς Τάγμα. Ἡ προσπάθειά των ἀπέτυχεν. Τήν ἰδίαν ὡς ἀνωτέρω νύκτα δύναμις 20 ὁπλιτῶν Μ.Α.Υ ΒΑΣΙΛΙΚΟΥ εὑρισκομένη ἐντός ἐκκλησίας εἰς (R.84-91) ἄνευ μέτρων ἀσφαλείας αἰφνιδιασθεῖσα ὑπό τῶν Κ/Σ συνελήφθη πλήν ἑνός τραυματίου ὅστις παρεδώθη ἀργότερον εἰς τόν Βον Λόχον τοῦ 582 Τ.Π.

γ) Ἀπώλειαι ἡμετέρων: Νεκρός εἷς, τραιματίαι 6. Κ/Σ: Παραδοθέντες 9 καί ἀριθμός μή ἐξακριβωθέντων νεκρῶν.

 

Τό 583 Τ.Π. εἰς περιοχήν ΦΙΛΙΑΤΩΝ. Ἀπό 22/11/47-31/1/48

Τό 583 Τ.Π. κατόπιν Διαταγῆς Μεραρχίας τήν 22-11-47 συγκεντρωθέν είς ΜΠΑΛΝΤΟΥΜΑ ἐκ τῆς περιοχῆς ΤΟΥΦΑΣ ἀνεχώρησεν ἐπ' αὐτοκινήτων καί μετέβη εἰς ΣΟΥΛΟΠΟΥΛΟ καί ΖΙΤΣΑ. Τήν ἑπομένην τῆς ἀφίξεώς του λαβόν σχηματισμόν μάχης προέβη εἰς τήν ἐκκαθάρισιν τοῦ ΚΑΣΙΔΙΑΡΗ διαρκέσασα τέσσαρας ἡμέρας ὑπό βροχήν. Ἀποτέλεσμα τῆς τοιαύτης ἐνεργείας ἦτο ἡ ἐξώντωσις 10 Κ/Σ.

Ἐκ τῆς περιοχῆς ταύτης τό Τάγμα συγκεντρωθέν εἰς χωρίον ΣΟΥΛΟΠΟΥΛΟΝ ἀνεχώρησεν δι' αὐτοκινήτων καί διά τῆς ΗΓΟΥΜΕΝΙΤΣΗΣ δι' Ἀρματαγωγοῦ διεπαιρεώθη εἰς ΣΑΓΙΑΔΑ καί ἐκεῖθεν εἰς κωμόπολιν ΦΙΛΙΑΤΩΝ, διά τῆς ὁποίας διῆλθεν ἄνευ στάσεως καί διενεκτέρευσεν ἐπί ὑψ. ΦΑΡΜΑΚΟΒΟΥΝΙΟΥ ἐπί τοῦ ὁποίου ἅμα τῇ ἀφίξει του συνεκρούσθη καί διέλυσεν ὁμάδα Κ/Σ.

Τό ἀπόγευμα τῆς ἑπομένης ἔλαβον τήν ἐπαφήν μετά τοῦ ἐχθροῦ διά 2 Λόχων τοῦ κατέχοντος ἰσχυρῶς τό ὕψ. ΒΡΙΖΑΤΗΣ Τήν αὐτήν ἡμέραν δέν ἐπραγματοποιήθη ἡ κατάληψις τοῦ ἀνωτέρω ὑψώματος. Τήν πρωῒαν τῆς ἑπομένης ἐξαπελήθη ὑπό τοῦ Τάγματος ἐπίθεσις τῇ ὑποστηρίξει πυρ/κοῦ, ἀεροπορίας καί τῶν ὅλμων του. Κατόπιν σκληροῦ ἀγῶνος διαρκέσαντος καθ' ὅλην τήν διάρκειαν τῆς ἡμέρας ἐπραγματοποιήθη ἡ κατάληψίς του κατά τάς πρώτας πρωϊνάς ὥρας. Ἀνευρέθησαν πτώματα Κ/Σ καί ἄφθονον πολεμικόν ὑλικόν.

Τήν πρωῒαν τῆς μεθεπομένης ἡμέρας ὑπό ραγδαιοτάτην  βροχήν καί ὁμίχλην κατελήφθην δι' αἰφνιδιαστικῆς ἐνεργείας τό ὕψ. ΚΟΥΚΟΥΡΗ. Τό Τάγμα ὀργανωθέν ἐπί τῆς καταληφθείσης τοποθεσίας ἐπέκρουσεν ἐπιτυχῶς ἰσχυράς ἀντεπιθέσεις τοῦ ἐχθροῦ.

Μετά 3 ἡμέρας ἀνέλαβεν μεγάλην ἐπίθεσιν πρός κατάληψιν ΜΕΓΑΛΗΣ ΡΑΧΗΣ τῇ συνεργασίᾳ καί τῶν 511 Τ.Π. δρῶντος εἰς τό ἀριστερόν του, καί 625 Τ.Π. εἰς τό δεξιόν του πρός ΚΕΡΑΜΙΤΣΑΝ. Μετά σκληράν μάχην διαρκέσασα δύο ἡμέρας ὁ Λ.Σ. κατελήφθη. Ἤδη τό Τάγμα εὑρίσκετο πρό τῆς ΜΟΥΡΓΚΑΝΑΣ, ὅπου εἰς τάς θέσεις ταύτας ἐδέχθη πολλάς λυσσώδης ἀντεπιθέσεις τοῦ ἐχθροῦ, πλήν ὅμως τά ἡμ. τμήματα ἀπέκρουσαν ταύτας ἐπιφέροντα εἰς τό ἐχθρόν μεγάλας ἀπωλείας.

Τήν νύκτα τοῦ ΑΓΙΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ διά νυκτερινῆς αἰφνιδιαστικῆς ἐνεργείας οἱ Κ/Σ αἰφνιδίασαν τά τοῦ μετώπου 611 Τ.Π. τμήματα. Κατέλαβον εἰς τό ἀριστερόν τοῦ 583 Τ.Π. δεσπόζοντα ὑψώματα πρᾶγμα ὅπερ κατέστησεν προβληματικήν τήν παραμονήν τοῦ 583 Τ.Π. ἐπί τῶν κατεχομένων θέσεων. Μετά ταῦτα τό Τάγμα κατόπιν διαταγῆς συνεπτύχθη εἰς τάς ἀρχικάς του θέσεις ἤτοι ἐπί τοῦ ὑψ. ΦΑΡΜΑΚΟΒΟΥΝΙΟΥ ἐγκαταλῆψαν ὁλόκληρον τήν καταληφθεῖσαν περιοχήν μετά διήμερον σύντονον καί ἐξαντλητικήν πορείαν. Μετά ἑβδομάδων περίπου διετάχθη ἀνακατάληψις ὑψ. ......... Πράγματι τό Τάγμα κατόπιν ἀγῶνος ἀνεκατέλαβεν τό ἐν λόγῳ ὕψωμα ἐγκαταστῆσαν ἐπ' αὐτοῦ τμήματά του.

Ἡ ἐν λόγῳ κατάληψις τοῦ ὑψώματος ἀπετέλει σφίναν ἐντός τῆς ἐχθρικῆς τοποθεσίας καί μετ' ὁλίγας ἡμέρας κατόπιν διαταγῆς ἐγκατέληψεν τοῦτο συγκεντρωθέντος τοῦ Τάγματος ἐπί τοῦ ὑψ. ΦΑΡΜΑΚΟΒΟΥΝΙΟΥ.

Ἤδη τό Τάγμα ἐπί ἕνα καί πλέον μῆνα διεξήγαγες εἰς τήν περιοχήν ΦΙΛΙΑΤΩΝ μάχας σκληράς ὑπό ἀπαισίας καιρικάς συνθῆκας. Ἔσχεν ἀπωλείας ἐκ τῶν μαχῶν τούτων καί ἐκ κρυοπαγημάτων.

Τήν 10-1-48 κατόπιν διαταγῆς συνεκεντρώθη εἰς κωμόπολιν ΦΙΛΙΑΤΩΝ ὅπου ἀνεδιοργανώθη, συνεπλήρωσε τά δημιουργηθέντα κενά καί τήν 30-31/1/48 μετεφέρθη δι' αὐτοκινήτων εἰς ΔΟΛΙΑΝΑ καί ἐτέθη ὑπό τάς διαταγάς τῆς Ταξιαρχίας του.

 

ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 1947

Ἀπό 1^η μέχρι 24^η .

Ἐσημειώθη ζωηρά δράσις περιπόλων ἑκατέρωθεν. Οἱ Κ/Σ καί πάλιν ἐπετέθησαν ἐναντίον τοῦ Λόχου γεφύρας ΜΠΟΥΡΑΖΑΝΙΟΥ μέ προφανῆ σκοπόν τήν ἀνατίναξιν τῆς γεφύρας πρός διακοπήν τῆς συγκοινωνίας. Ναρκοθετήσεις καί καταστροφαί τῆς δημοσίας καί τῶν ὑπ' αὐτῆς ὑπαρχόντων γεφυρῶν ἐλάμβανον χώραν συχναί. Ἡ ἀσυνήθης αὕτη δρᾶσις τῶν Κ/Σ κατά τόν μέχρι τοῦδε ἀγῶνα των ἐδημιούργησεν τήν ἐντύπωσιν εἰς τήν Ταξιαρχίαν περί ἐπικειμένης σοβαρωτέρας ἐνεργείας των. Αἱ ἐκπεμπόμεναι καθ' ἑκάστην ἐπιθετικαί ἀναγνωρίσεις ἡμετέρων τμημάτων καθ' ὅλην τήν περιοχήν εὐθύνης τῆς Ταξιαρχίας ἐσημείωναν παρουσίαν ἐχθροῦ.  Ἡ κατά τήν 24-12-47 ἐκπεμφθεῖσα ἐπιθ. ἀναγνώρισις ὑπό διμοιρίας τοῦ 584 Τ.Π. ἀπό ὕψ. ΠΛΑΚΑ πρός χωρίον ΚΑΒΑΣΙΛΑ προσέκρουσεν εἰς ἰσχυράς ἀντιστάσεις τοῦ ἐχθροῦ, βληθεῖσα διά πυρῶν αὐτομάτων ὅπλων καί ὅλμου 3΄΄. Ἡ ἀνακήρυξις κατά τήν 23-12-47 τῆς Κομμ. Κυβερνήσεως, ἡ ζωηρά δρᾶσις, ὡς ἀνωτέρω ἐλέχθη,  τῶν Κ/Σ ἐπιβεβαίωσαν τάς ὁσημέρας προβλέψεις τῆς Ταξιαρχίας καί τῶν ἀνωτέρω κλιμακίων περί τῆς ἐπικειμένης σοβαρᾶς ἐνεργείας τούτων ἐναντίον τῆς ἀκριτικῆς περιοχῆς τῆς ΚΟΝΙΤΣΗΣ.

Πράγματι ἀπό τήν νύκτα τῆς 24-12-47 ἥρξατο ἡ ἐπίθεσις ἐναντίον τῆς περιοχῆς ΚΟΝΙΤΣΗΣ καί ἧς πλήρη περιγραφήν δίδομεν ἀναλυτικῶς κατωτέρω.

 

25-12-47

ΜΑΧΗ ΚΟΝΙΤΣΗΣ

Διάταξις τμημάτων:

Σ.Δ. Ταξ. -Οὐλαμός Π/Π: Κόνιτσα.

582 Τ.Π. μεῖον Λόχος: ΠΡ. ΗΛΙΑΣ-ΑΓ. ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΚΟΝΙΤΣΗΣ.

Λόχος 582 Τ.Π.: ΜΠΟΥΡΑΖΑΝΙ.

584 Τ.Π.: ΙΤΙΑ-ΠΛΑΚΑ ΚΟΝΙΤΣΗΣ.

25-12-47. Συμμορῖται διά πολλῶν δυνάμεων κατόπιν προπαρασκευῆς διά σφοδρῶν πυρῶν ὅλμων καί Πυρ/κοῦ ἐπετέθησαν ἐφ' ὅλων τῶν τμημάτων τῆς Ταξιαρχίας. Ἰσχυροτέρα ἐνέργεια τούτων ἐσημειώθη ἐπί τῶν θέσεων τοῦ 584 Τ.Π., ὅπου τήν 10.45 ὥραν κατελήφθη τό ὕψωμα ΠΡΟΦ. ΗΛΙΑΣ-ΙΤΙΑΣ (R. 97-97) ὑπό Κ/Σ. Τήν αὐτήν περίπου ὥραν οἱ Κ/Σ κατόρθωσαν κατόπιν σφοδρᾶς δι' ὑπερτέρων δυνάμεων ἐπιθέσεως, ν' ἀνατρέψουν τόν ἐπί τῆς γεφύρας ΜΠΥΡΑΖΑΝΙΟΥ ἐγκατεστημένον Λόχον τοῦ 582 Τ.Π. Καθ' ὅλην τήν ἡμέραν ὁ ἀγών συνεχίσθη σφοδρός ἑκατέρωθεν. Τά τμήματα τῆς Ταξιαρχίας ἀμυνόμενα πεισμόνως διετήρησαν τάς κυρίας θέσεις των.

Τό ἐχθρικόν πυροβολικόν ἔβαλλεν συνεχῶς κατά τῆς κωμοπόλεως ΚΟΝΙΤΣΗΣ. Ὁ Δ/τής τῆς Ταξιαρχίας Συν/ρχης Δόβας μεταβαίνων εἰς Σ.Δ. 584 Τ.Π. πρός προσωπικήν ἀντίληψιν τῆς καταστάσεως ἐτραυματίσθη σοβαρῶς κατά τήν ἐπιστροφήν του. Τήν Διοίκησιν τῆς Ταξιαρχίας ἀπό 15.45 ὥρας ἀνέλαβεν ὁ Ἀντ/ρχης Μπαλαντᾶς Γεώργιος.

 

26-12-47

Καθ' ὅλην τήν διάρκειαν τῆς παρελθούσης νυκτός διά συνεχῶν ἐπιθέσεων προσεπάθησε νά κατλάβῃ ὕψ. 915 τοῦ 584 Τ.Π. πλήν ὅμως ἀπέτυχεν. Τάς πρωϊνάς ὥρας ὁ ἐχθρός ἐξεδήλωσεν σφοδράν ἐπίθεσιν κατ' αὐχένος ΑΓ. ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΚΟΝΙΤΣΗΣ, τοῦ 582 Τ.Π., ἀποτυχοῦσαν τελικῶς. Καθ' ὅλην τήν διάρκειαν τῆς ἡμέρας ἀνταλλαγή δραστικῶν πυρῶν ἑκατέρωθεν. Τό ἐχθρικόν πυροβολικόν συνέχισεν τή βολή ἐναντίον τῆς κωμοπόλεως. Τήν 21.00 ὥραν κατόπιν Δ/γῆς τῆς VIII Μεραρχίας τό 584 Τ.Π. μέ ἐπί κεφαλῆς τόν Δ/τήν τῆς Ταξιαρχίας ἀπεχώρησεν τῆς τοποθεσίας ἐγκατασταθέν ἀμυντικῶς πέριξ τῆς κωμοπόλεως ΚΟΝΙΤΣΗΣ. Ἐξαίρεται ἡ προπαρασκευή καί ἐκτέλεσις τῆς συμπτύξεως ἥτις ἔλαβε χώραν ἐν στενοτάτῃ ἐπαφῇ καί ἄνευ οὐδενός ἐπεισοδίου. Ἅπαντα τά ὑλικά τοῦ Τάγματος παραληφθέντα μεταφέρθησαν εἰς ΚΟΝΙΤΣΑΝ.

Ὁμοίως ἡ αὐτοθυσία, τό θάρρος, ὁ ἡρωϊσμός καί ἡ πίστις εἰς τήν διεξαγωγήν τοῦ μέχρι τοῦδε ἀγῶνος τῶν Ἀξ/κῶν καί ὁπλιτῶν τῆς Ταξιαρχίας.

27-12-47

Κατά τήν νύκτα τῆς χθές Κ/Σ δυνάμεως Τάγματος ἐνήργησαν ἐπίθεσιν κατά Ν.Δ. τμήματος κωμοπόλεως εἰς τόν πεδινόν διάδρομον. Ἡμέτερα μικρά φυλάκια ἠναγκάσθησαν εἰς σύμπτυξιν. Ἄμεσος ὅμως ἐπέμβσις δυνάμεως διμοιρίας ἀπεκατέστησεν συνέχειαν ἀμυντικῆς γραμμῆς τμημάτων μας πεδινοῦ διαδρόμου. Τήν πρωῒαν τμήματα τῆς Ταξιαρχίας ἀνέλαβαν ἐκκαθάρισιν ἀκραίων οἰκιῶν εὑρισκομένων ἐκτός ἀμυντικῆς γραμμῆς. Ἀπό παραδοθέντα Κ/Σ ἐγνώσθη ὅτι κατά κωμοπόλεως ΚΟΝΙΤΣΗΣ ἐνεργοῦσι πέντε Κ/Σ Τάγματα. Ὁμοίως κατά τήν διάρκειαν τῆς νυκτός ἐνήργησαν ἐπίθεσιν πρός κατάληψιν ὑψ. 935 ὅπερ ἀπό ἑσπερινάς ὥρας εἶχεν ἐγκαταληφθῇ ὑπό 584 Τ.Π. Κατά τήν διάρκειαν τῆς ἡμέρας ἀνταλλαγήν σφοδρῶν πυρῶν ἑκατέρωθεν Ἐχθρικόν πυρ/κόν συνέχισεν τάς βολάς του ἐντός τῆς κωμοπόλεως μέ ἀποτέλεσμα τόν τρυματισμόν 11 ἰδιωτῶν κατοίκων καί πολλῶν πυρκαϊῶν οἰκιῶν αὐτῆς.

 

28-12-47

Οἱ Κ/Σ ἀπό τῆς 2300 ὥρς τῆς χθές διά δυνάμεως Τάγματος καί πλέον ἐνήργησαν σφοδροτάτην ἐπίθεσιν κατά κωμοπόλεως ἐκ Ν.Δ. πλευρᾶς. Μέχρι  τῆς 0200 ὥρας κατόπιν ἀνατροπῆς ἡμετέρων τμημάτων κατόρθωσαν νά καταλάβωσι τό ἥμισυ περίπου τῶν οἰκιῶν τῆς κωμοπόλεως. Ταχεῖα ἐπέμβασις ἡμετέρων μικρῶν ἐφεδρειῶν ἀνέκοψεν τήν κίνησίν των. Ἀπό τάς πρωϊνάς ὥρας τά τμήματα τῆς Ταξιαρχίας ἐν συνδυασμῷ μέ ὁπλίτας Μ.Α.Υ. ἀνέλαβον ἐκκαθαριστικόν ἀγῶνα χρησιμοποιήσαντα κατά τό πλεῖστον ὅπλα Π.Ι.ΑΤ.

Ὁ ἀγών ὑπῆρξε σκληρός μέ ἑκατέρωθεν σοβαράς ἀπωλείας. Ἡ αὐτοθυσία καί ἡ πίστις εἰς τόν ἀγῶνα τῶν Ἀξιωματικῶν καί ὁπλιτῶν καί ἡ χρησιμοποίησις τῶν ἀνωτέρω ὅπλων ἐπέφερον μέχρι τοῦ ἀπογεύματος τῆς σήμερον τό ἀναμενόμενον ἀποτέλεσμα. Πολλαί οἰκίαι μετά τῶν εὑρισκομένων εἰς αὐτάς Κ/Σ ἀνετινάχθησαν. Τό ἠθικόν τῶν ἐκτός τῆς κωμοπόλεως κατοίκων διετηρήθη ἀκμαιότατον παρά τάς ἐπελθούσας καταστροφάς τῶν οἰκιῶν. Κατά τό διάστημα τῆς ἡμέρας ἀνταλλαγή πυρῶν ἑκατέρωθεν μέ μεγαλυτέραν σφοδρότητα εἰς τομέα λόχου 522 Τ.Π. Ἐχθρικόν Πυρ/κόν συνέχισεν βολάς του ἐναντίον τῆς κωμοπόλεως.

 

29-12-47

Ἀπό 22.00 ὥρας χθές ὁ ἐχθρός διά σφοδρῶν καί συνεχῶν ἐπιθέσεων καθ' ὅλην τήν διάρκειαν τῆς νυκτός ἐπετέθη κατά θέσεων λόγου 582 Τ.Π. εἰς R (97-94) καί R (96-93). Ὁ ἀγών διεξήχθη σκληρώτατος. Αἱ ἑκατέρωθεν ἀπώλειαι σημαντικαί, μέχρι 0.400 ὥρας Διοικητής λόχου 582 Τ.Π. καί δύο Ἀξιωματικοί ἐκτός μάχης. Τήν 04.30 ὥραν οἱ Κ/Σ διά νέας σφοδρᾶς καί δι' ὑπερτέρων δυνάμεων ἐπιθέσεώς των κατόρθωσαν ν' ἀνατρέψωσι τόν λόχον, τῶν ἡμετέρων ἀναγκασθέντων νά συμπτηχθῶσιν πρός ΠΡ. ΗΛΙΑΝ.

Ἡ Ταξιαρχία μή δυνάμενη ἐλλείψει τμημάτων ν' ἀναλάβῃ ἐπιθετικήν ἐνέργειαν πρός κατάληψιν τοῦ ἀπωλεσθέντος ἐδάφους τοῦ λόχου τούτου κατόρθωσαν διά μικρῶν ἐφεδρικῶν τμημάτων ἐγκατασταθέντων νοτιώτερον τούτου νά δημιουργήσῃ νέαν ἀμυντικήν γραμμήν. Ὁ ἐχθρός συνέχισεν καθ' ὅλην τήν διάρκειαν τῆς ἡμέρας τάς βολάς πυρ/κοῦ καί ὅλμων ἐναντίον τῆς κωμοπόλεως......

 

30-12-47

Ἡ νύξ διῆλθεν ἄνευ σοβαρῶν ἐπεισοδίων. Ἀνταλλαγαί πυρῶν πεζικοῦ ἑκατέρωθεν. Τήν πρωῒαν τῆς σήμερον οἱ Κ/Σ ἐβομβάδρισαν ἰσχυρῶς ὕψ. ΠΡ. ΗΛΙΑ ΚΟΝΙΤΣΗΣ.

Τήν 10.00 ὥραν ἐξαπέλυσαν ἰσχυρωτάτην ἐπίθεσιν ἐναντίον τοῦ 582 Τ.Π. εἰς ΑΓ. ΑΘΑΝΑΣΙΟΝ, ἄνευ ἀποτελέσματος. Αἱ ἐπανειλημμέναι προσπάθειαι τοῦ ἐχθροῦ μέχρι τῆς 18.00 ὥρας πρός τόν σκοπόν αὐτόν ἀπέτυχον μέ βαρείας δι' αὐτόν ἀπωλείας. Ἐζητήθη ἐπιμόνως κατά τήν ἡμέραν ταύτην ὑποστήριξις ὑπό φιλίας ἀεροπορίας. Ἡμέτεραι ἀπώλειαι σημαντικαί. 20 ὁπλῖται καί τρεῖς Ἀξ/κοί κατά τόν ἀγῶνα τοῦτον ἐτέθησαν ἐκτός μάχης.

Ἀρχικῶς ἡ ἡμέρα αὕτη δύναται νά χαρακτηρισθῇ ὡς ἡ κρισιμοτέρα τοῦ μέχρι τοῦδε ἀγῶνος. Αἱ σοβαραί ἀπώλειαι ἀξ/κῶν καί ὁπλιτῶν ἐξήρθρωσαν τούς ὀργανικούς δεσμούς τῶν τμημάτων. Ἡ συνεχής καταπόνησις ἐπί πολλά ἡμερονύκτια, ἡ βραδύτης λύσεως τῆς καταστάσεως καί ἡ ἐπικίνδυνος ἐξάντλησις τῶν πυρομαχικῶν εἶχον ἐπιφέρει μείωσιν τῆς μαχητικότητος τῶν τμημάτων. Ἡ πίστις ὅμως διά τήν νίκην συνεκράτησαν τούτους. Αἱ Διοικήσεις, ἀξιωματικοί καί ὁπλῖται, μέ φανατισμόν ἐξεπλήρουν πλήρως τάς ἀποστολάς των.

 

31-12-47

Ἀπό τήν νύκτα τῆς χθές ὁ ἐχθρός ἐπετέθη κατά θέσεων 582 Τ.Π. εἰς ΠΡ. ΗΛΙΑΝ καί ΑΓ. ΑΘΑΝΑΣΙΟΝ εἰς ὅν πρός στιγμήν κατά τάς πτωϊνάς ὥρας κατόρθωσαν νά διεισδύσουν μικρά τμήματα τούτου. Ἐνεργηθεῖσα ὑπό τοῦ Τάγματος ἀντεπίθεσις ἐπί ἀποκρίμνων ἀντερισμάτων ἀνέτρεψεν τούς διεισδύσαντας συμμορίτας. Ὁ ἐχθρός λίαν πεισμόνως ἀπό τήν νύκτα τῆς χθές ἐπετίθετο καί ἐπί ΠΡΟΦ. ΗΛΙΑ ἄνευ ὅμως οὐδενός ἀποτελέσματος. Αἱ βολαί ἐχθρικοῦ πυρ/κοῦ ἐσυνεχίσθησαν καθ' ὅλην τήν ἡμέραν ἐναντίον τῆς κωμοπόλεως. Τήν 19.15 ὥραν οἱ Κ/Σ ἀποπειράθησαν νά καταλάβωσιν τόν ΠΡ. ΗΛΙΑΝ αἰφνιδιαστικῶς προσεγγίσαντες τήν κορυφήν τούτου ἐκ λίαν ἀπιθάνων κατευθύνσεων. Ὁ ἀγών διήρκεσεν ἐπί 1.30 ὥραν ἐκ τοῦ συστάδην. Τμήματα τῆς Ταξιαρχίας δι' ἐφόδου χρησιμοποιοῦντα χειροβομβίδας καί λίθους ἀνέτρεψαν τήν ἐχθρικήν ἐπίθεσιν. Γενικῶς ἡ ἡμέρα αὕτη διῆλθεν κρίσιμος. Τά τμήματα τῆς Ταξιαρχίας ἀπέδιδον καί τάς τελευταίας των δυνάμεις.

Τήν 20^.00 ὥραν χαρμόσυνος πληροφορία ἐνεθάρρυνεν ὅλους, είς τόν ὑπέρ Πατρίδος ἀγῶνα των. Φίλια τμήματα προσερχόμενα ἐκ κατευθύνσεως ΓΟΡΙΤΣΑΣ πλησιάσαντα εἰς γραμμάς μας καί μετά γενομένην ἀναγνώρισιν, εἰσῆλθον ἐντός τῆς κωμοπόλεως γενόμενα ἐνθουσιωδῶς δεκτά διά κωδωνοκρουσιῶν, ζητωκραυγῶν καί διά φωτοβολίδων ὑπό τῶν κατοίκων τῆς κωμοπόλεως καί τῶν ὁπλιτῶν τῆς Ταξιαρχίας. Μικραί ἐπιθετικαί ἐνέργειαι τοῦ ἐχθροῦ κατά τάς δύο ἑπομένας ἡμέρας πρός ἀπησχόλησιν τῶν ἡμετέρων δυνάμεων ἀπέβησαν ἄκαρποι δι' αὐτούς. Τά εἰσελθόντα φίλια τμήματα ἀπό τῆς ἑπομένης ἤρχησαν τάς ἐπιθετικάς ἐνεργείας των πρός διεύρυνσιν τοῦ μετώπου.

Ἀπώλειαι: Ἀξιματικῶν: νεκροί 6. Τραυματίαι 9. Ἀγνοούμενοι 2.

Ὁπλιτῶν:         »     32.             »   107.            »         46.

Μ.Α.Υ.:            »       7.             »       8.             »           1.

Ἐν συνόλῳ 218, Ἀξιωματικοί, ὁπλῖται καί Μ.Α.Υ.

Κ/Σ: νεκροί καταμετρηθέντες 120, τραυματίαι ἀρκετός ἀριθμός παραληφθείς, παραδοθέντες δύο.

Ἡ μάχη τῆς Κόνιτσας δύναται νά θεωρηθῇ ὡς ἔχουσαν σπουδαίαν σημασίαν καθ' ὅσον διά τῆς προσπαθείας των ταύτης οἱ Κ/Σ ἐπεχείρησαν νά ἐγκαταστήσωσι ἐντός τῆς κωμοπόλεως τήν παράνομον Κυβέρνησιν τῶν βουνῶν καί νά τήν καταστήσωσι πρωτεύουσαν τῆς «Ἐλεύθερης Ἑλλάδας».

Ἡ μή ἀναμενομένη ἀνατροπή τῆς καταστάσεως ἅρδην ἐκ μέρους τούτων καί ἡ διαφυγοῦσα εὐκαιρία ἐπέδρασν βασικῶς ἐπί τοῦ συνεχιζομένου πολέμου εἰς σημεῖον νά θεωρεῖται ἡ ἐκ μέρους τῶν τμημάτων τῆς Ταξιαρχίας ἐπιτυχία κεφαλιώδης καί ἀπαρχή νέων νικῶν καί θριάμβων.

Διά τά ἀνθέξαντα ἐπί 7 ὁλόκληρα ἡμερονύκτια τμήματα τῆς Ταξιαρχίας ὑπό τόσον δραματικάς ὡς ἀνωτέρω ἐλέχθη συνθήκας θα ἤξιζε κάθε ἔπαινος. Διά τούς στρατιώτας αὐτούς οἱ ὁποῖοι παρά τούς κόπους τάς στερήσεις, τάς ἀϋπνίας, τάς ἀπωλείας καί τήν ἀγωνίαν τῆς ἐκβάσεως τῆς ὅλης ἐπιχειρήσεως παρέμειναν είς τάς θέσεις των, ὅτι καί ἄν γραφῇ θά θεωρηθῇ ὀλίγον ἐμπρός εἰς τό μέγεθος τοῦ συντελεσθέντος μεγαλουργήματος. Τά τμήματα τῆς Ταξιαρχίας ἀπέδειξαν διά μίαν ἀκόμη φοράν ὅτι ἠ βία δέν δύναται νά ἐπιβληθῇ οὔτε νά καταρακώσῃ τό δίκαιον.

 

ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 1948

Ἡ Ταξιαρρχία κατά τό 1^ον 10ήμερον τοῦ μηνός ἀντικατασταθεῖσα ὑπό τῆς 43^ης Ταξιαρχίας μετεστάθμευσεν εἰς περιοχήν ΠΩΓΩΝΙΟΥ ἀναλαβοῦσα τήν εὐθύνην ταύτης. Ἀπό 8-1-1948 τήν Διοίκησιν ταύτης ἀνέλαβεν ὁ Ταξίαρχος ΚΕΤΣΕΑΣ ΘΕΜ. Σ.Δ. Ταξιαρχίας εἰς Δολιανά.