«Εὐνίκη, πρόσδεξαι Ἑλλήνων τόν ὕμνον»

 

Ὅλοι πρέπει νά ξέρουμε τί γιορτάζουμε στίς 28 Ὀκτωβρίου καί δέ θά τό ξεχάσουμε ποτέ, ὅπως ποτέ δέ θά ξεχάσουμε τήν Παναγία μας, πού τάχτηκε Ὑπέρμαχος Στρατηγός, στό ἔπος τοῦ 1940, μπροστά ἀπό τό στρατό μας πού, πάνω στά βόρεια σύνορά μας, μαχόταν τόν «ὑπέρ πάντων ἀγῶνα».

Λίγοι, ὅμως, ξέρουν καί ὅλοι πρέπει νά μάθουν, ὅτι τήν ἴδια ἐκείνη ἡμέρα. ἡ Ἐκκλησία μας ἀνακάλυπτε μέσα στά κείμενά της, ὅτι τιμοῦσε μιά ἁγία παρθενομάρτυρα μέ τό ὄνομα ΕΥΝΙΚΗ.

Μέ τό ἴδιο ὄνομα τιμοῦσε καί τιμᾶ ἡ Ἐκκλησία τή μητέρα τοῦ Ἁγίου Τιμοθέου τοῦ ἀποστόλου, μέ τόν ὁποῖο ἀλληλογραφοῦσε ὁ Ἀπόστολος Παῦλος.

Ἀλλά δέν πρόκειται γι' αὐτή. Ἡ Εὐνίκη τῆς 28^ης Ὀκτωβρίου εἶναι τό τελευταῖο παιδί, ἀπό τά ἑπτά, τοῦ Τερεντίου καί τῆς Νεονίλλης. Τό συναξάρι ἀναφέρει ὅτι οἰκογενειακῶς πίστευαν στόν ἀληθινό Θεό, οἰκογενειακῶς ὁδηγήθηκαν στό μαρτύριο καί μέσα ἀπό φρικτά βασανιστήρια, τελικά, θανατώθηκαν μέ ἀποκεφαλισμό καί πέραασν ἔτσι στή μεγάλη χορεία τῶν μαρτύρων τῆς πίστεως.

Πῶς ἔγινε, ὅμως, τό στερνοπαῖδι τοῦ Τερεντίου καί τῆς Νεονίλλης νά ἔρθει στήν ἐπιφάνεια καί νά τιμηθεῖ ἰδιαίτερα τήν 28^η Ὀκτωβρίου 1940, τήν ὥρα πού οἱ σειρῆνες μηνοῦσαν μέ τό μακρόσυρτο θλιβερό «τραγοῦδι» τόν ΠΟΛΕΜΟ;

Ἄς ἀφήσουμε νά μᾶς διηγηθεῖ τό γεγονός ὁ Πρωθιερέας τοῦ Ἁγ. Γεωργίου Καρύτση, π. Νικόλαος Παπαδόπουλος:

«...Δέν ὑπάρχει μέρα πού νά μήν τιμᾶ ἡ Ἐκκλησία μας τή μνήμη πέντε, ἕξι ἤ καί περισσοτέρων Ἁγίων τοῦ Χριστιανισμοῦ. Τό πρωί τῆς 28^ης Ὀκτωβρίου τοῦ 1940, τή στιγμή πού εἰσῆλθα στήν ἐκκλησία γιά τόν ὄρθρο , ἀκούστηκε τό παγερό μήνυμα τῶν σειρήνων. Πόλεμος! Πολλοί περαστικοί μπῆκαν ἔντρομοι στό ναό νά προσευχηθοῦν. Ὁ ὄρθρος ἐψάλη κανονικά, ἐνῶ οἱ γυναῖκες σιγόκλαιαν καί οἱ ἄνδρες πελιδνοί ἀναλογίζονταν τή φρίκη, πού θά ἐπακολουθοῦσε.

»Ὅταν τελείωσα, μέ πλησίασε μιά μεσόκοπη γυναίκα... καί μέ παρεκάλεσε νά κάνω παράκληση «στόν Ἅγιο τῆς ἡμέρας γιά τή νίκη τοῦ Ἑλληνικοῦ Στρατοῦ». Συγκινήθηκα. Πῆρα ἀπό τό Ἱερό τό πετραχῆλι μου καί τό «Μηναῖο» τοῦ Ὀκτωβρίου, προχώρησα μπρός στό εἰκόνισμα τῆς Παναγίας τῆς Κύκκου (μονῆς τῆς Κύπρου) καί ρώτησα τήν εὐσεβῆ χριστιανή σέ ποιόν ἅγιον θέλει νά ἀναπέμψω τήν παράκληση, γιατί στίς 28 Ὀκτωβρίου ἡ Ἐκκλησία τιμᾶ τή μνήμη δέκα μαρτύρων.

»Γιά νά τή διευκολύνω, τῆς εἶπα ὅτι ἑορτάζουν συγκεκριμένα ὁ Ὅσιος Στέφανος ὁ Σαββαῒτης... καί οἱ ἅγιοι Μάρτυρες Τερέντιος καί Νεονίλλη καί τά παιδιά τους Νιτάς, Σάρβιλος, Ἱέραξ, Θεόδουλος, Φωκᾶς, Βήλη καί Εὐνίκη.

»Στό ἄκουσμα τοῦ τελευταίου ὀνόματος, τά μάτια τῆς πιστῆς γυναίκας ἔλαμψαν: «Ὡραῖο ὄνομα, παπά μου, εἶπε, καί μέ σημασία! Πῶς μαρτύρησε;». Τῆς ἀφηγήθηκα μέ λίγα λόγια τήν ἱστορία καί τό μαρτύριο τῆς οἰκογένειας.

»Τήν ἁγία Εὐνίκη, παπά μου, νά παρακλέσεις», μοῦ εἶπε ἡ πιστή, ἀδίστακτα...

»Δέ τήν ξαναεῖδα, πλέον. Τό 1943, ὅμως, μοῦ ἔστειλε, μέ ἕναν ἄγνωστο, ἕναν ἠλεκτρικό λαμπτῆρα τῶν 500 βάτ, μέ τήν παρααγγελία νά τόν ἀνάψουμε τήν ἡμέρα τῆς ἀπελευθερώσεως... Τόν λαμπτῆρα τόν ἔχουμε ἀκόμη καί τόν χρησιμοποιοῦμε τή νύχτα τοῦ Πάσχα...».

***

Ὁ σεβάσμιος Παπανικόλας πού δέ ζεῖ πιά, δέν ἔμαθε τότε, ἄν ἡ κυρία ἐκείνη, πού ζήτησε τήν παράκληση τῆς ἁγίας Εὐνίκης καί βρῆκε τήν ἰδιαίτερη σημασία πού ἔχει τό ὄνομά της στίς δύσκολες ἐκεῖνες στιγμές τῆς πατρίδας μας, ἔζησε νά δεῖ τήν ἀπελευθέρωση, Ὀκτώβριο καί τότε, τοῦ 1944.

Διηγήθηκε, ὅμως, τό περιστατικό στό συλλειτουργό του ἱερέα, τούς ἐπιτρόπους καί στίς κυρίες τοῦ Φιλόπτωχου Ταμείου τοῦ Ναοῦ καί ἀποφάσισαν νά τιμοῦν ἰδιαίτερα τή μνήμη τῆς ἁγίας Εὐνίκης, πού ἐμψύχωσε τό στρατό μας μέ τό ὅραμα τῆς νίκης.

Καί γιά νά ὁλοκληρωθεῖ ἡ πρώτη σκέψη καί ἡ πρώτη ἀπόφαση, ἔγραψαν στό Ἅγιο Ὄρος καί σέ λίγο καιρό, εἶχαν στά χέρια τους ὁλόκληρη Ἀκολουθία τῆς ἁγίας Εὐνίκης, ἔργο Γερασίμου μοναχοῦ, ὑμνογράφου.

***

Συγκινητική ἱστορία μέ ἰδιαίτερη σημασία γιά τό ρόλο τῶν ἁγίων στή ζωή μας καί στή ζωή τῆς πατρίδας μας πάντοτε, ὄχι μόνο σέ ἐμπόλεμες ἐποχές, ἀλλά καί «στῆς εἰρήνης τόν καιρό».

(Ἀπό τό νεανικό περιοδικό «Ἡ Ζωή τοῦ Παιδιοῦ», τ. 1224).