ΓΙΑΤΡΟΣΟΦΙΑ

«Βρυσομάνα του γοργού νερού καθάριου Υγεία της ωδής μου υψώνεται σ' εσέ δοξολογία...» Κ. Παλαμάς

Απ' τα παλιά ακόμα χρόνια στο χωριό μας υπήρχαν αυτοδίδακτοι, πρακτικοί, έμπειροι γιατροί (κομπογιαννίτες), άντρες και γυναίκες, που γιάτρευαν διάφορες αρρώστιες, χρησιμοποιώντας διάφορα αυτοφυή φυτά, βότανα, χόρτα, που υπάρχουν άφθονα στο χωριό μας και τα λέγανε ιλιάτσια (φάρμακα, γιατρικά, θεραπευτικά βότανα). Χρησιμοποιούσαν ακόμα και ζώα και άλλα μέσα.

Όλα σχεδόν ήταν αδάπανα, ανώδυνα και αποτελεσματικά. Γιάτρευαν, επίσης και διάφορα τραύματα και ατυχήματα (σπάσιμο και εξάρθρωση χεριών και ποδιών), έκαμναν και εγχειρήσεις. Τέτοιοι ορθοπεδικοί γιατροί ήταν ο Νούλης (Γιάννης) Κ. Κίτσης, ο Κήτας (Χρήστος) Δημάκης, η Νούλινα Ζιώζη, η Αγόρω Δ. Κούση κ.ά. Παραθέτουμε τις αρρώστιες αλφαβητικά και τα ιλιάτσια με τις θεραπευτικές τους ιδιότητες.

Αιμορραγίες:

1) Στο κομμένο μέρος βάζουμε βρασμένο κοψοβότανο ή πόπορδο (είδος στεγνού άσπρου μανιταριού) ή ξύσμα απ' το εσωτερικό μέρος πέτσινου λουριού ή καμένο χαρτί ή καμένο βαμβακερό πανί ή κομμένο καπνό.

2) Στην εσωτερική αιμορραγία, πίνουμε φρέσκο, λιωμένο βούτυρο.

3) Μύτης: (ρινορραγία) Βάζουμε χαρτί μαζεμένο σαν τοπάκι ανάμεσα χειλιού και δοντιών της πάνω σιαγόνας ή φοράμε σε δάχτυλο ματοστάθη (ματοστάτης, ειδικό δαχτυλίδι με μεγάλη μαύρη πέτρα τετράγωνη με κόκκινα στίγματα, σαν το χρώμα του αίματος).

Αιματόρροια: Πίνουμε το υγρό βρασμένης φούντας καλαμποκιού.

Αμνησία: Πίνουμε το ζουμί βρασμένων φύλλων βασιλικού.

Ανορεξία, αναιμία, καχεξία: Τρώμε ραδίκια και πίνουμε ζουμί λεμονιού.

Ανεμοπύρωμα (ερυσίπελας): Πλάκα κόκκινη σκεπάζει εκείνο το μέρος. Το θυμιατίζουμε με λουλούδια απ' τον Επιτάφιο ή με κομμάτι δέρματος φώκιας ή με αλοιφή από μέλι πρωτοπουλιού, απύρωτο, λέγοντας διάφορα μυστικά λόγια.

Αρθριτικά και αγκύλωση: Ρίχνουμε βεντούζες και κάνουμε εντριβές με ακάθαρτο πετρέλαιο και βάζουμε ζεστά μάλλινα επιθέματα.

Άλατα: Πίνουμε κάθε πρωί ένα ποτήρι νερό ή ένα φλυτζάνι λάδι.

Βήχας: Πίνουμε ζεστό τσάι του βουνού, ρίχνουμε και στάχτη ή ζεστό φλαμούρι ή χαμομήλι ή ασφάκα (φασκόμηλο, ελελίφασκος) ή θυμάρι ή ρίγανη ή μέντα ή δυόσμο ή μολόχα ή σαλέπι (όρχις) για θερμαντικά και μαλακτικά. Αν είναι καρκαλόβηχας (κοκύτης) πίνουμε άβραστο γάλα γαϊδούρας.

Βραδυγλωσσϊα: Πίνουμε νερό μέσα σε σπασμένο αυγό χελιδονιού, γιατί το χελιδόνι λαλάει πολύ, ' Ετσι και το παιδί θα μπορεί να λαλάει (μιλάει) σαν το χελιδόνι.

Γλυκό σπυρί (άνθρακας): Φοβερή αρρώστια. Πιστεύουν ότι προέρχεται από μίγμα ή νταλακιασμένο ζώο (απ' όπου και νταλάκ λέγεται). Ειδικός το γητεύει (ξεματιάζει, μήπως είναι από μάτι), ώς εξής: Κοκκινίζει στη φωτιά ένα μεγάλο καρφί και καίει με τη μύτη του το σπυρί πόχει μαύρο χρώμα. Μετά βάζει λαπά από ρύζι ή λιναρόσπορο ή άσπρο μανιτάρι πόχει άσχημη και βαριά μυρωδιά και μεγάλο κορμί ή στουμπισμένο πλεμόνι ζώου με ζάχαρη. 0 άνθρακας είναι κακό σπυρί, αλλά για να μη χάσει το ηθικό του ο άρρωστος και να γιατρευτεί γρήγορα τον λένε γλυκό σπυρί (κατ' ευφημισμό).