Αύγουστους (Αύγουστος)

Λέγεται και Αλωνάρης, γιατί τότε αλωνίζουν τα σιτηρά οι γεωργοί. Οι νοικοκυρές τακτοποιούν τα σπίτια τους με τάξη για να δεχτούν τους ξενιτεμένους τους και τους ξένους. Από 1-15 νηστεύουν για ένδειξη πένθους, για την Κοίμηση της Θεοτόκου, που η μνήμη της γιορτάζεται στις 15 του ίδιου μήνα.

Τς Παναΐας τς Μιγάλς (Της Κοιμήσεως της Υπεραγίας Θεοτόκου)

Τη λένε και Βλαχοπαναγιά, γιατί τη γιορτάζουν (πανηγυρίζουν) σ' όλα τα Βλαχοχώρια της Πίνδου, Γράμμου, Ολύμπου και Πάϊκου. Με ξεχωριστή και με μεγάλη θρησκευτική πίστη και ευλάβεια περιμένουμε αυτή τη γιορτή. Παρατηρείται πρωτοφανής κίνηση. Μικροί και μεγάλοι, όλοι στο πόδι. Είναι το μεγαλύτερο τριήμερο πανηγύρι του χωριού μας, απ' τα παλιά ακόμα χρόνια, γιατί συγκεντρώνεται πολύς κόσμος. Οι ξενιτεμένοι μας, ακόμα κι απ' τη χώρα του Κολόμβου, απ' τη χώρα των Καγκουρώ, από χώρες της Ευρώπης και πολλοί φίλοι και ξένοι.

Απ' την παραμονή αρχίζουν οιίπροετοιμασίες: Αγοράζουν τ' αρνιά ή τα κατσίκια απ' τους κτηνοτρόφους μας. Με ρικοί τ' αγοράζουν απ' το Μάη ακόμα και τα ταΐζουν στο σπίτι, τα «μανάρια». Τα σφάζουν και τα βάζουν στις κέδρινες ίσιες σούβλες, κάνουν και το σπληνάντερο και το κοκορέτσι, βάζουν και τις φούρκες πάνω στις οποίες θα στηριχτούν οι σούβλες και τα ξύλα για το ψήσιμο, τα οποία συνήθως είναι δεντρίσια (βαλανιδιάς). Όσοι έχουν γάλα μοιράζουν σ' εκείνους που δεν έχουν. Οι γυναίκες κάνουν γενική καθαριότητα και ρεβιθένιο ψωμί, εκτός απ' τις πενθούσες, γιατί δεν πετυχαίνει. Μετά το χρόνο του νεκρού κάνουν. Το δειλινό καταφτάνουν οι άριστοι λαϊκοί μας οργανοπαίχτες της επαρχίας μας, δυο τρεις κομπανίες, που τραγουδούν κιόλας.

Κάθε παρέα, εκτός απ' τον κλαριντζή, που είναι αρχηγός της, έχει τον βιολιτζή, τον λαουτιέρη και τον νταϊρετζή με το ντέφι. Οι παρέες της Μακεδονίας αντί νταϊρετζή έχουν νταουλτζή, επίσης έχουν και τρουμπόνια και κορνέτες. Τώρα έχουν όλοι κι ακορντεόν. Όλοι τους περιμένουν στα καφενεία με ανυπομονησία μεγάλη, για ν' αρχίσουν τα προεόρτια. Γλεντούν κατά παρέες, ως τις πρωινές ώρες.

Ανήμερα το πρωί χτυπάει η καμπάνα κι αρχίζει η ομαδική λατρεία στην κεντρική εκκλησία. Στο τέλος μεταλαβαίνουν κι αλληλοεύχονται: «Χρόνια πουλλά» κι ακολουθεί μικρός διπλός χορός με τη συμμετοχή όλων των παρεών των οργανοπαιχτών. Διαλύονται γρήγορα, γιατί πάνε να ψήσουν τ' αρνιά. Τρώνε με όρεξη το κοκορέτσι και το σπληνάντερο και μετά τη μαγειρίτσα, ψητό, τυρί. Πίνουν και κρασί. Δεν ξεχνούν όμως να εξετάσουν και την ωμοπλάτη του ψητοί"). Στις τρεις η ώρα όλοι πηγαίνουν στο μεσοχώρι για το διπλό κυκλικό χορό, που γίνεται κατά ηλικία και φύλο. ΚάΟι: χορός τώρα έχει και τα όργανα του και έτσι με σειρά και τάξη χορεύουν όλοι μπροστά, κάτω απ' τον ίσκιο του φουντωτού γεροπλάτανου και της πλατύφυλλης φουντωτής καναδέζικης λεύκας.

Κανένας δε μένει παραπονούμενος. Χαλάει ο κόσμος! Πανζουρλισμός! Αλλά δεν λείπει και ο συναγωνισμός, ποια ομάδα θα παίξει καλύτερα και ποια θα βγει πρώτη στο χορό. Το βράδυ ακολουθεί ξενύχτι στα καφενεία.