Νουέμβρης (Νοέμβριος)

Λέγεται και Μπρουμάρης, γιατί τότε πέφτει μπρούμα (= λ. βλαχ. πάχνη), εξού και παχνιστής λέγεται αλλού.

Τ'ς Αϊνάργυροι (Των Αγίων Αναργύρων και Θαυματουργών Κοσμά και Δαμιανού)

Τελείται εκκλησιασμός και τηρείται αργία για τους αρρώστους, γιατί πιστεύουν ότι γιατρεύουν τις αρρώστιες. Τους θεωρούν θαυματουργούς. Αγιουταξιάρχς (Η σύναξη των Αγίων Ταξιαρχών, των Αρχαγγέλων και Αρχιστρατήγων Μιχαήλ και Γαβριήλ): Πιστεύουν ότι παίρνουν τις ψυχές των ανθρώπων, με την πάλα. Ο Μιχαήλ γυρίζει όλον τον κόσμο και καταγράφει στα δεφτέρια του τις ψυχές που θα πάρει μέσα στο χρόνο.

Στην αριστερή πόρτα του αγίου βήματος της εκκλησίας μας, παρουσιάζεται άγριος, με πάλα στο χέρι, να παίρνει τις ψυχές.

Παράδοση: Κάποτε μια γριά ετοιμοθάνατη παρακαλούσε το Θεό να την πάρει (να πεθάνει). Μόλις όμως παρουσιάστηκε μπροστά της ο Αρχάγγελος με την πάλα για να πάρει την ψυχή της, τότε άρχισε να τον παρακαλάει και να του λέει: «Πήγινι να πάρ'ς καμιά άλλη ψυχή, γιατί ιγώ τη θέλου τη ζουή μ'». Είχε δίκιο η καημένη, γιατί η ζωή είναι γλυκεία.

Τ' Αϊστυλιανού (Του Αγίου Στυλιανού)

Προστάτης των βρεφών, γιατί στυλώνει, στηρίζει, μεγαλώνει τα μωρά, γι' αυτό σηκώνουν ύψωμα, μοιράζουν σιτάρι και δεν τσιμπούν (ράβουν) για την υγεία των μωρών. Σε κάθε σπίτι έχουν την εικόνα του και στο σχολείο ακόμα έχουν την εικόνα του, πλάι στην εικόνα των Τριών Ιεραρχών.

Τ' Αϊαντρέου (Του Αγίου Ανδρέου)

Την παραμονή βράζουνσπουρήματα (1 κιλό στάρι και καλαμπόκι κι από τρία σπυριά, βρίζα, ρόβι, κριθάρι, φασόλια, φακές, λαθύρι και ρεβίθι). Ρίχνουν και καρύδια, ζάχαρη, τα πηγαίνουν στην εκκλησία, τα διαβάζει (ευλογάει) ο παπάς και τα τρώνε την άλλη μέρα. Μοιράζουν και σ' άλλους για να γίνουν, αντρειωμένα, γεμάτα, όχι αρρωστιάρικα τα μπιρικέτια (σπαρμένα δημητριακά και όσπρια).

Πριν τα βγάλουν απ' τη φωτιά, ρίχνουν τρεις κουταλιές στη σκεπή του σπιτιού και λένε: «Όσα σπυριά, τόσα κιλά», δηλ. να γίνουν άφθονα τα γεννήματα (1 κιλό = 25 οκάδες τότε). Όσοι γιορτάζουν πηγαίνουν στην εκκλησία σιτάρι και καλαμπόκι και μοιράζουν στους εκκλήσιαζόμενους. Σηκώνουν ύψωμα και γίνονται επισκέψεις στους γιορτάζοντες. Απ' τη γιορτή αυτή το κρύο αρχίζει να αντριεύει (δυναμώνει).

Παροιμίες:

  • Του Νουέμβρη κι Δικέμβρη φύτιυι καταβουλάδις
  • Ου Νουέμβρης έκλεισι; τα ζιυγάρια είν' στου στάβλου, κι ούτι τζιουμπάνους στάι βουνά ούτι ζιυγάς στουν κάμπου.